Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua
© Getty Images / Notícias ao Minuto Brasil / POR FOLHAPRESS / POR SRS
TECH ESPAÇO-LUA
(FOLHAPRESS) – Lá vamos nós de novo. Na madrugada desta quarta-feira (14) deve começar mais uma missão comercial à Lua -quem sabe a primeira a realizar um pouso bem-sucedido.
O lançamento da IM-1, missão inaugural da empresa Intuitive Machines, de Houston (EUA), dar-se-á por intermédio do consagrado foguete da SpaceX, o Falcon 9. Partindo do Centro Espacial Kennedy, da Nasa, na Flórida, às 2h57 (pelo horário de Brasília), ele colocará o módulo lunar de modelo Nova-C (batizado nesta missão de Odysseus), numa trajetória translunar.
Será a quarta tentativa da iniciativa privada de realizar uma alunissagem bem-sucedida na Lua.
Em 2019, o grupo SpaceIL, de Israel, quase conseguiu, com uma falha a poucos metros da superfície. O mesmo aconteceu com a empresa japonesa ispace, e seu módulo Hakuto-R, em 2023.
A terceira tentativa foi a mais chamativa, no mês passado, quando a empresa americana Astrobotic teve um problema com a ruptura do tanque de combustível que impediu até mesmo a chegada à Lua, levando a espaçonave a concluir sua missão num mergulho no oceano Pacífico.
O que há em comum em todas essas missões é o baixo custo e a busca de inovações que tornem o acesso à superfície lunar mais simples e frequente. É o que explica também os resultados até agora obtidos. Eles contrastam com as tentativas estatais mais recentes de pouso lunar. Das três últimas, promovidas por Rússia, Índia e Japão entre 2023 e 2024, apenas a dos russos fracassou.
Os japoneses tiveram certo dissabor ao ver seu módulo de pouso Slim pousar capotado na superfície, mas ainda assim com funcionalidade suficiente para cumprir sua missão e demonstrar uma alunissagem de alta precisão.
Já a missão indiana Chandrayaan-3 trouxe enorme prestígio ao programa espacial daquele país, ao realizar a primeira descida nas imediações do polo sul lunar.
O Odysseus, da Intuitive Machines, tentará dobrar essa aposta, descendo ainda mais perto que a Chandrayaan-3 do polo sul -a meros 300 km dele, na cratera Malapert A, satélite de outra maior, chamada Malapert, com 69 km de diâmetro.
Há grande ambição na exploração do polo lunar, por causa da detecção de água (na forma de gelo ou de moléculas presas ao solo) no interior de crateras onde a luz solar nunca alcança. Com efeito, o alvo da IM-1 é muito próximo a um dos potenciais sítios de pouso da missão tripulada Artemis 3, com a qual os americanos esperam retomar a exploração da Lua com astronautas ainda nesta década.
O pequeno módulo tem 675 quilos e leva a bordo seis cargas úteis da Nasa, como parte de um programa da agência espacial americana para fomentar missões comerciais de carretos lunares, dos quais ela figuraria como apenas uma das clientes. Pelo transporte de seus instrumentos à superfície da Lua, a agência pagou à Intuitive Machines US$ 118 milhões.
Eles voarão ao lado de outras cargas despachadas por entes privados, que vão de coberturas térmicas a esculturas, passando por uma câmera para ser ejetada e fotografar o pouso em perspectiva. Mas todos os que têm algo a bordo sabem que, como aconteceu com a missão da Astrobotic em janeiro, o risco de falha não é desprezável.
Os instrumentos da Nasa são formados por um sistema de rádio que vai medir fontes astronômicas e o ambiente de plasma na exosfera lunar (a ultratênue, praticamente nula, atmosfera do satélite), um retrorrefletor (instrumento passivo para medição de distância à Lua com laser), um dispositivo para medir velocidade e distância do solo, uma câmera estéreo para observar efeitos da pluma do propulsor sobre o solo na alunissagem, um retransmissor de rádio para localização e um medidor de combustível disponível.
Por sinal, a propulsão é um dos elementos mais interessantes do módulo Nova-C: movida a metano e oxigênio líquidos, ela traz dois desafios consigo: o fato de que exigem uma ignição para disparar e também que exigem temperaturas criogênicas. O mais comum para módulos lunares é a adoção dos chamados propelentes hipergólicos, que se mantêm líquidos em temperatura ambiente e entram em combustão espontânea quando combustível e oxidante se encontram. Embora sejam mais tóxicos e difíceis de lidar em solo, são mais confiáveis quando é preciso reacender o motor diversas vezes no espaço.
Trocando-os por um par como metano e oxigênio criogênicos, o Nova-C ganha mais potência pela quantidade de combustível embarcada, mas também tem uma série de restrições que exigem uma missão rápida. Ocorre que esses propelentes sofrem no espaço o fenômeno conhecido como “boil-off”, eles gradualmente evaporam e escapam dos tanques, e o veículo vai perdendo combustível.
Por essa razão, a SpaceX teve até que adaptar a plataforma de lançamento do Falcon 9 para atender à Intuitive Machines e permitir o abastecimento do pousador imediatamente antes da decolagem. Da mesma forma, a missão precisa rapidamente se encaminhar para a Lua e realizar todas as suas manobras propulsadas antes que o “boil-off” se torne um problema.
Com isso, veremos uma trajetória bem mais rápida que a adotada em outras missões comerciais, como a da japonesa ispace e da americana Astrobotic, que passariam pelo menos um mês no espaço antes do pouso. O Odysseus deve realizar sua tentativa de alunissagem no próximo dia 22, após chegar à órbita lunar e fazer cerca de cem voltas ao redor dela.
Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua. Até agora apenas agências espaciais tiveram sucesso, e somente as de cinco países: Rússia (então como União Soviética), EUA, China, Índia e Japão.
Obstawiam u nich od jakichs szesciu miesiecy, w sumie najczesciej jak mam wolne pol godziny. Trafilem tam z polecenia kumpla, bo szukalem miejsca, ktore przyjmuje zlotowki, a nie ciagle przewalutowanie. Nie powiem — na start bylem sceptyczny, bo w sieci pelno podobnych budek.
Sloty to w sumie to, po co tam siedze. Jest kilka tysiecy pozycji, choc badzmy szczerzy dobra polowa to zapychacze. Ja gram glownie na Play’n GO — Sweet Bonanza umie niezle zaskoczyc, a poza tym lubie Book of Deada. Maja tez NetEnt, Betsoft, Microgaming, wiec nie ma na co narzekac. Od jakiegos czasu wciagnalem sie w stoly na zywo — Evolution robi to porzadnie, krupierzy sa ogarnieci, a Crazy Time jest wciagajace, choc bardziej show niz gra.
Pakiet na start daje 100% do pierwszego depozytu oraz 30 free spinow, ale obrot x40 to nie jest bajka i trzeba sie w to wkrecic na spokojnie. Widzialem tez bonus bez depozytu, ale to sie zmienia co chwile, wiec lepiej podejrzec obecne promki na 888starz zanim sie w cos wpakujesz. Minimalna wplata nie zabija — dalo sie wejsc za kilkanascie zlotych.
Rejestracja poszla w jakies dwie minuty, gorzej z doslaniem dokumentow — zeszlo ze dwa dni, to standard w kazdym miejscu. Wyplacalem kilka razy: e-portfel wpadl tego samego dnia, przelew na Vise szla dwa dni robocze, a BTC leci najsprawniej — doslownie kilkanascie minut. Neteller i Mastercard tez sa.
Rzecz, ktora mnie drazni: support reaguje w miare szybko, tyle ze po polsku bywa roznie i trzeba czasem powtorzyc pytanie. Aplikacja dziala bez zarzutu, tylko ze wazy swoje. Licencja sa z Curacao, wiec bez cudow — to nie jest polski operator z ministerialnym zezwoleniem. Ogolnie gram dalej, choc trzymam to na zdrowy rozsadek.
Siedze na tej stronie juz z czterech miesiecy, glownie po pracy. Trafilem na nich przypadkiem, szukalem wtedy miejsca, ktore przyjmuje zlotowki, a nie ciagle przewalutowanie. Szczerze mowiac — na poczatku patrzylem na to krzywo, bo takich stron jest teraz z milion.
Automaty to jest to, po co tam siedze. Siedzi tam cos kolo 6-7 tysiecy tytulow, choc badzmy szczerzy polowy nikt nigdy nie odpali. Ja siedze przewaznie na Play’n GO — Sweet Bonanza potrafi zrobic dzien, a poza tym lubie Book of Dead. Jest tez Yggdrasil i NetEnt, wiec wybor jest. Od jakiegos czasu wciagnalem sie w live — Evolution robi to porzadnie, prowadzacy po angielsku, ale czasem trafiaja sie polskie stoly, a takie Crazy Time to juz w ogole cyrk, ale wciaga.
Bonus powitalny daje 100% od wplaty i do tego 30 free spinow, ale obrot x40 to nie jest bajka i trzeba sie w to wkrecic na spokojnie. Krazy tez jakis kod bez depozytu, ale to leci rotacyjnie, dlatego lepiej podejrzec obecne promki na 888starz pl zanim klikniesz cokolwiek. Minimalny depozyt to grosze — wchodzilem od jakichs 20 zl.
Zakladanie konta poszla w doslownie minute, schody zaczely sie przy doslaniem dokumentow — czekalem dwa dni, to standard w kazdym miejscu. Wyplacalem kilka razy: Skrill byl w kilka godzin, karta szla prawie trzy dni, a BTC leci najsprawniej — praktycznie od reki. Neteller i Mastercard tez sa.
To, co mnie realnie wkurza: obsluga na czacie odpisuje szybko, ale po polsku bywa roznie i trzeba czasem powtorzyc pytanie. Apka na Androida dziala bez zarzutu, choc wazy swoje. Licencja sa z Curacao, wiec kazdy niech sobie sam ten temat przemysli, bo to nie jest lokalna licencja. Ogolnie zostaje, ale trzymam to na zdrowy rozsadek.
Obstawiam u nich juz z szesciu miechow, przewaznie wieczorami po robocie. Trafilem na to z jakiegos watku na forum, bo szukalem miejsca, ktore przyjmuje zlotowki, a nie ciagle przewalutowanie. Nie ukrywam — na start bylem sceptyczny, bo takich stron jest teraz z milion.
Sloty to w sumie to, po co tam siedze. Wisi tam kilka tysiecy pozycji, choc umowmy sie polowy nikt nigdy nie odpali. Ja siedze glownie na Play’n GO — Gates of Olympus potrafi zrobic dzien, a poza tym lubie Book of Deada. Maja tez NetEnt, Yggdrasil i Big Time Gaming, wiec naprawde jest w czym grzebac. Od jakiegos czasu coraz czesciej wchodze na live — Evolution ogarnia to robi to porzadnie, krupierzy po angielsku, ale czasem trafiaja sie polskie stoly, a takie Crazy Time jest wciagajace, choc bardziej show niz gra.
Pakiet na start to 100% do pierwszego depozytu oraz 30 free spinow, ale wymog obrotu x40 boli i bez cierpliwosci tego nie wyciagniesz. Krazy tez bonus bez depozytu, ale to leci rotacyjnie, dlatego najlepiej sprawdzic obecne promki u nich na 888starz bet zanim sie w cos wpakujesz. Minimalna wplata to grosze — dalo sie wejsc za kilkanascie zlotych.
Rejestracja poszla w doslownie minute, schody zaczely sie przy weryfikacja — zeszlo ze dwa dni, to standard w kazdym miejscu. Kase wyciagalem kilka razy: e-portfel wpadl tego samego dnia, karta szla prawie trzy dni, a BTC leci najsprawniej — praktycznie od reki. Maja tez Neteller, Mastercard i kilka lokalnych opcji.
Minus, ktory musze wypomniec: obsluga reaguje w miare szybko, ale po polsku bywa roznie i potrafia odbic temat do maila. Aplikacja smiga calkiem sprawnie, tylko ze wazy swoje. Papiery to Curacao, wiec kazdy niech sobie sam ten temat przemysli, bo to nie jest lokalna licencja. Poki co zostaje, ale trzymam to na zdrowy rozsadek.
Siedze na tej stronie od jakichs pieciu miechow, glownie jak mam wolne pol godziny. Trafilem na nich przypadkiem, bo szukalem miejsca, ktore przyjmuje normalne platnosci w zlotowkach. Szczerze mowiac — na poczatku patrzylem na to krzywo, bo w sieci pelno podobnych budek.
Gierki to w sumie to, po co tam siedze. Siedzi tam kilka tysiecy pozycji, tylko ze polowy nikt nigdy nie odpali. Ja krece glownie na Pragmatic Play — Sweet Bonanza potrafi niezle zaskoczyc, a poza tym lubie Book of Dead. Znajdziesz tez NetEnt, Betsoft, Microgaming, wiec nie ma na co narzekac. Od jakiegos czasu wciagnalem sie w stoly na zywo — Evolution robi to porzadnie, prowadzacy sa ogarnieci, a takie Crazy Time jest wciagajace, choc bardziej show niz gra.
Bonus powitalny to 100% od wplaty i do tego jakies 30 darmowych spinow, z tym ze obrot x40 to nie jest bajka i bez cierpliwosci tego nie wyciagniesz. Krazy tez bonus bez depozytu, ale to sie zmienia co chwile, wiec lepiej podejrzec aktualne warunki u nich na 888starz link zanim klikniesz cokolwiek. Minimalny depozyt nie zabija — dalo sie wejsc za kilkanascie zlotych.
Rejestracja poszla w jakies dwie minuty, schody zaczely sie przy doslaniem dokumentow — zeszlo ze dwa dni, to standard w kazdym miejscu. Wyplacalem kilka razy: Skrill wpadl tego samego dnia, przelew na Vise szla prawie trzy dni, a BTC najszybciej — doslownie kilkanascie minut. Maja tez Neteller, Mastercard i kilka lokalnych opcji.
To, co mnie realnie wkurza: obsluga na czacie odpisuje szybko, ale po polsku bywa roznie i potrafia odbic temat do maila. Aplikacja dziala calkiem sprawnie, tylko ze wazy swoje. Licencja to Curacao, wiec kazdy niech sobie sam ten temat przemysli, bo to nie jest lokalna licencja. Ogolnie zostaje, ale nie wrzucam tam wiecej niz moge stracic.
Siedze na tej stronie juz z pieciu miechow, w sumie najczesciej jak mam wolne pol godziny. Wpadlem tam z polecenia kumpla, szukalem wtedy czegos, co ogarnia zlotowki, a nie ciagle przewalutowanie. Nie ukrywam — na poczatku patrzylem na to krzywo, bo takich stron jest teraz z milion.
Gierki to w sumie to, po co tam siedze. Siedzi tam kilka tysiecy gier, choc umowmy sie polowy nikt nigdy nie odpali. Ja krece przewaznie na Pragmatic Play — Gates of Olympus potrafi zrobic dzien, a z klasyki lece w Book of Dead. Maja tez Yggdrasil i NetEnt, wiec naprawde jest w czym grzebac. Ostatnio wciagnalem sie w live — Evolution i widac roznice, prowadzacy sa ogarnieci, a Crazy Time to juz w ogole cyrk, ale wciaga.
Pakiet na start daje 100% od wplaty oraz jakies 30 darmowych spinow, z tym ze obrot x40 to nie jest bajka i bez cierpliwosci tego nie wyciagniesz. Widzialem tez bonus bez depozytu, ale to leci rotacyjnie, dlatego lepiej podejrzec aktualne warunki u nich na 888starz online zanim sie w cos wpakujesz. Minimalny depozyt nie zabija — wchodzilem od jakichs 20 zl.
Zakladanie konta zajela mi doslownie minute, schody zaczely sie przy doslaniem dokumentow — czekalem dwa dni, to standard w kazdym miejscu. Kase wyciagalem kilka razy: Skrill wpadl tego samego dnia, przelew na Vise szla prawie trzy dni, a przez krypto najszybciej — doslownie kilkanascie minut. Maja tez Neteller, Mastercard i kilka lokalnych opcji.
Rzecz, ktora mnie drazni: support na czacie odpisuje szybko, ale polska wersja odpowiedzi to czasem kalka z tlumacza i trzeba czasem powtorzyc pytanie. Apka na Androida smiga bez zarzutu, choc wazy swoje. Papiery to Curacao, wiec kazdy niech sobie sam ten temat przemysli, bo to nie jest lokalna licencja. Poki co gram dalej, ale nie wrzucam tam wiecej niz moge stracic.