Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua
© Getty Images / Notícias ao Minuto Brasil / POR FOLHAPRESS / POR SRS
TECH ESPAÇO-LUA
(FOLHAPRESS) – Lá vamos nós de novo. Na madrugada desta quarta-feira (14) deve começar mais uma missão comercial à Lua -quem sabe a primeira a realizar um pouso bem-sucedido.
O lançamento da IM-1, missão inaugural da empresa Intuitive Machines, de Houston (EUA), dar-se-á por intermédio do consagrado foguete da SpaceX, o Falcon 9. Partindo do Centro Espacial Kennedy, da Nasa, na Flórida, às 2h57 (pelo horário de Brasília), ele colocará o módulo lunar de modelo Nova-C (batizado nesta missão de Odysseus), numa trajetória translunar.
Será a quarta tentativa da iniciativa privada de realizar uma alunissagem bem-sucedida na Lua.
Em 2019, o grupo SpaceIL, de Israel, quase conseguiu, com uma falha a poucos metros da superfície. O mesmo aconteceu com a empresa japonesa ispace, e seu módulo Hakuto-R, em 2023.
A terceira tentativa foi a mais chamativa, no mês passado, quando a empresa americana Astrobotic teve um problema com a ruptura do tanque de combustível que impediu até mesmo a chegada à Lua, levando a espaçonave a concluir sua missão num mergulho no oceano Pacífico.
O que há em comum em todas essas missões é o baixo custo e a busca de inovações que tornem o acesso à superfície lunar mais simples e frequente. É o que explica também os resultados até agora obtidos. Eles contrastam com as tentativas estatais mais recentes de pouso lunar. Das três últimas, promovidas por Rússia, Índia e Japão entre 2023 e 2024, apenas a dos russos fracassou.
Os japoneses tiveram certo dissabor ao ver seu módulo de pouso Slim pousar capotado na superfície, mas ainda assim com funcionalidade suficiente para cumprir sua missão e demonstrar uma alunissagem de alta precisão.
Já a missão indiana Chandrayaan-3 trouxe enorme prestígio ao programa espacial daquele país, ao realizar a primeira descida nas imediações do polo sul lunar.
O Odysseus, da Intuitive Machines, tentará dobrar essa aposta, descendo ainda mais perto que a Chandrayaan-3 do polo sul -a meros 300 km dele, na cratera Malapert A, satélite de outra maior, chamada Malapert, com 69 km de diâmetro.
Há grande ambição na exploração do polo lunar, por causa da detecção de água (na forma de gelo ou de moléculas presas ao solo) no interior de crateras onde a luz solar nunca alcança. Com efeito, o alvo da IM-1 é muito próximo a um dos potenciais sítios de pouso da missão tripulada Artemis 3, com a qual os americanos esperam retomar a exploração da Lua com astronautas ainda nesta década.
O pequeno módulo tem 675 quilos e leva a bordo seis cargas úteis da Nasa, como parte de um programa da agência espacial americana para fomentar missões comerciais de carretos lunares, dos quais ela figuraria como apenas uma das clientes. Pelo transporte de seus instrumentos à superfície da Lua, a agência pagou à Intuitive Machines US$ 118 milhões.
Eles voarão ao lado de outras cargas despachadas por entes privados, que vão de coberturas térmicas a esculturas, passando por uma câmera para ser ejetada e fotografar o pouso em perspectiva. Mas todos os que têm algo a bordo sabem que, como aconteceu com a missão da Astrobotic em janeiro, o risco de falha não é desprezável.
Os instrumentos da Nasa são formados por um sistema de rádio que vai medir fontes astronômicas e o ambiente de plasma na exosfera lunar (a ultratênue, praticamente nula, atmosfera do satélite), um retrorrefletor (instrumento passivo para medição de distância à Lua com laser), um dispositivo para medir velocidade e distância do solo, uma câmera estéreo para observar efeitos da pluma do propulsor sobre o solo na alunissagem, um retransmissor de rádio para localização e um medidor de combustível disponível.
Por sinal, a propulsão é um dos elementos mais interessantes do módulo Nova-C: movida a metano e oxigênio líquidos, ela traz dois desafios consigo: o fato de que exigem uma ignição para disparar e também que exigem temperaturas criogênicas. O mais comum para módulos lunares é a adoção dos chamados propelentes hipergólicos, que se mantêm líquidos em temperatura ambiente e entram em combustão espontânea quando combustível e oxidante se encontram. Embora sejam mais tóxicos e difíceis de lidar em solo, são mais confiáveis quando é preciso reacender o motor diversas vezes no espaço.
Trocando-os por um par como metano e oxigênio criogênicos, o Nova-C ganha mais potência pela quantidade de combustível embarcada, mas também tem uma série de restrições que exigem uma missão rápida. Ocorre que esses propelentes sofrem no espaço o fenômeno conhecido como “boil-off”, eles gradualmente evaporam e escapam dos tanques, e o veículo vai perdendo combustível.
Por essa razão, a SpaceX teve até que adaptar a plataforma de lançamento do Falcon 9 para atender à Intuitive Machines e permitir o abastecimento do pousador imediatamente antes da decolagem. Da mesma forma, a missão precisa rapidamente se encaminhar para a Lua e realizar todas as suas manobras propulsadas antes que o “boil-off” se torne um problema.
Com isso, veremos uma trajetória bem mais rápida que a adotada em outras missões comerciais, como a da japonesa ispace e da americana Astrobotic, que passariam pelo menos um mês no espaço antes do pouso. O Odysseus deve realizar sua tentativa de alunissagem no próximo dia 22, após chegar à órbita lunar e fazer cerca de cem voltas ao redor dela.
Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua. Até agora apenas agências espaciais tiveram sucesso, e somente as de cinco países: Rússia (então como União Soviética), EUA, China, Índia e Japão.
Na 888starz siedze juz dobre kilka tygodni i stwierdzilem, ze rzuce tu pare slow. Nie ma co owijac w bawelne — dorwalem link na jakims forum i nie zaluje. W Polsce ciezko o sensownych opcji, wiec kazde takie zawsze sprawdzam dokladnie.
Najbardziej siedze w slotach i jest w czym wybierac. Spokojnie ponad trzy tysiace gierek, od Pragmatic Play po NetEnt, Play’n GO oraz Yggdrasil. Klasyki typu Gates of Olympus oraz Book of Dead sa od reki, ale prawde mowiac najczesciej wracam do paru swoich tytulow. Plynnosc nie tnie nawet na slabszym telefonie.
Dla tych co lubia klimat kasyna na zywo — jest sekcja od Evolution, z prawdziwymi krupierami, plus rozne game show w stylu Crazy Time. Zjada czas na calego. Wplaty i wyplaty — korzystam z karte i Neteller, mozna rowniez krypto. Pierwsza wyplate dostalem po jakichs pol dnia, Skrillem sa najszybsze. Warto zerknac na biezace bonusy zaraz na 888starz registration online zanim sie zapiszesz, regularnie sie aktualizuje.
Pakiet powitalny prezentuje sie solidnie — dorzucaja spory procent od wplaty plus jakies 150 darmowych spinow. Obrot stoi na x40, i to no jest standardem, choc jak zawsze trzeba przeczytac warunki. Minimalny depozyt niewielki, zapis trwala jakies chwile. Apka mobilna dziala i jest znosna, instalka poza sklepem z ich stronki.
Zeby nie bylo za rozowo — czat czasem odpisuje z opoznieniem, szczegolnie wieczorami. Sprawdzanie dokumentow troche mnie zmeczyla, ale to chyba kwestia regulacji inaczej sie nie da. Tak po calosci — 888starz mi pasuje, zdania na forach bywaja mieszane, dlatego sprawdz sam, zanim wrzucisz kase.
Na 888starz siedze raczej z pare tygodni i tak sobie pomyslalem, ze rzuce tu pare slow. Nie ma co owijac w bawelne — zapisalem sie glownie dla bonusu i jakos zostalem. W Polsce nie ma zbyt wielu sensownych opcji, wiec cos takiego od razu testuje na spokojnie.
Przede wszystkim siedze w slotach i jest w czym wybierac. Jest chyba z dwa tys. automatow, poczawszy od Pragmatic Play po NetEnt, Play’n GO czy Yggdrasil. Klasyki typu Gates of Olympus i Book of Dead sa od reki, ale szczerze najczesciej siedze na paru swoich ulubiencow. Ladowanie dziala gladko nawet na slabszym telefonie.
Jak ktos woli prawdziwego krupiera — obsluguje to Evolution, na realnych ludziach, a jeszcze rozne teleturnieje typu Crazy Time. Wciaga niesamowicie. Jesli chodzi o forse — robilem Visa i Skrill, da sie tez krypto. Pierwszy cashout dostalem w niecale 24h, na e-wallecie ida najszybciej. Warto zerknac na biezace bonusy u 888starz opinie zanim sie zapiszesz, regularnie sie aktualizuje.
Bonus na start wyglada solidnie — jest spory procent od wplaty i do tego jakies 150 darmowych spinow. Wager wynosi x40, i to szczerze jest standardem, choc jak wszedzie trzeba przeczytac warunki. Prog to grosze, zalozenie konta zajela mi jakies dwie minuty. Apka mobilna dziala bez wiekszych zgrzytow, sciagalem apk z ich stronki.
No i teraz lyzka dziegciu — czat czasem kaze czekac, zwlaszcza pod obciazeniem. KYC troche mnie wkurzyla, ale rozumiem, ze przy licencji to norma. W sumie — zostaje na razie, zdania w sieci sa rozne, wiec wyrob sobie wlasne, na malych stawkach.
Na 888starz siedze juz jakies kilka miesiecy i tak sobie pomyslalem, ze rzuce tu pare slow. Tak z reka na sercu — zapisalem sie glownie dla bonusu i nie zaluje. Jako gracz z Polski nie ma zbyt wielu sensownych opcji, wiec cos takiego od razu sprawdzam dokladnie.
Najbardziej siedze w slotach i wybor jest ogromny. Spokojnie ponad trzy tys. tytulow, od Pragmatic Play przez NetEnt, Play’n GO oraz Yggdrasil. Sztampowe Gates of Olympus i Book of Dead masz bez szukania, choc prawde mowiac najczesciej siedze na jednego czy dwoch tytulow. Ladowanie jest ok tez na kompie.
Jesli wolisz klimat kasyna na zywo — sa stoly od Evolution, na realnych ludziach, plus rozne teleturnieje w stylu Crazy Time. Wciaga niesamowicie. Co do kasy — robilem karte i Neteller, mozna rowniez Mastercard. Pierwsza wyplate mialem na koncie po jakichs pol dnia, na e-wallecie ida najszybciej. Warto zerknac na aktualne kody i promki na recharge 888starz zanim sie zapiszesz, bo to sie rusza.
Powitalny wyglada calkiem niezle — dostajesz spory procent od wplaty i do tego jakies 150 darmowych spinow. Obrot stoi na x40, i to no jest standardem, choc jak wszedzie warto doczytac regulamin. Prog to grosze, zapis poszla w jakies pare minut. Appka tez jest bez wiekszych zgrzytow, instalka poza sklepem z ich stronki.
Zeby nie bylo za rozowo — obsluga bywa ze mieli wolno, szczegolnie pod obciazeniem. Sprawdzanie dokumentow troche mnie zirytowala, choc widocznie przy licencji tak musi byc. W sumie — zostaje na razie, opinie w sieci bywaja mieszane, dlatego wyrob sobie wlasne, na malych stawkach.
Konto na 888starz mam chyba z kilka tygodni i tak sobie pomyslalem, ze rzuce tu pare slow. Nie bede sciemnial — zapisalem sie glownie dla bonusu i zostalem na dluzej. W Polsce nie ma zbyt wielu porzadnych miejscowek, wiec cos takiego od razu testuje na spokojnie.
Najbardziej krece sloty i tego dobra jest tu naprawde sporo. Jest chyba z trzy tysiace tytulow, od Pragmatic Play po NetEnt, Play’n GO czy Yggdrasil. Klasyki typu Sweet Bonanza oraz Book of Dead sa od reki, ale szczerze najczesciej wracam do jednego czy dwoch ulubiencow. Ladowanie jest ok tez na kompie.
Dla tych co lubia live — sa stoly od Evolution, z prawdziwymi krupierami, a jeszcze te cale teleturnieje typu Crazy Time. Zjada czas na calego. Jesli chodzi o forse — korzystam z Visa i Skrill, mozna rowniez krypto. Pierwszy cashout dostalem w niecale kilka godzin, na e-wallecie sa najszybsze. Jesli komus zalezy na biezace bonusy na 888starz online przed rejestracja, regularnie sie aktualizuje.
Bonus na start prezentuje sie przyzwoicie — dorzucaja do 1500 euro i do tego paczke darmowych spinow. Wager wynosi 40x, co no nie jest tragedia, ale jak zawsze trzeba przeczytac warunki. Minimalny depozyt jest niski, zapis trwala doslownie pare minut. Appka dziala bez wiekszych zgrzytow, sciagalem apk z ich stronki.
No i teraz lyzka dziegciu — obsluga bywa ze odpisuje z opoznieniem, zwlaszcza w nocy. KYC delikatnie zmeczyla, ale to chyba kwestia regulacji tak musi byc. W sumie — zostaje na razie, zdania na forach sa rozne, dlatego zobacz na spokojnie, bez szalenstwa na start.
Konto na 888starz mam chyba dobre pare miesiecy i stwierdzilem, ze napisze co i jak. Tak z reka na sercu — dorwalem link na jakims forum i zostalem na dluzej. Jako gracz z Polski ciezko o sensownych opcji, wiec kazde takie od razu sprawdzam dokladnie.
Najbardziej lece w automaty i wybor jest ogromny. Spokojnie ponad dwa tysiace automatow, poczawszy od Pragmatic Play przez NetEnt, Play’n GO czy Yggdrasil. Sztampowe Gates of Olympus i Book of Dead masz na wyciagniecie reki, ale prawde mowiac zwykle wracam do paru swoich tytulow. Ladowanie dziala gladko na mobilce.
Jak ktos woli klimat kasyna na zywo — obsluguje to Evolution, na zywca, do tego rozne game show typu Crazy Time. Zjada czas niesamowicie. Co do kasy — wrzucalem przez Visa i Skrill, da sie tez krypto. Pierwsza wyplate dostalem po jakichs 24h, e-portfele ida najszybciej. Warto zerknac na biezace bonusy u 888starz login register jak cos, bo sie zmieniaja.
Bonus na start wyglada calkiem niezle — dostajesz spory procent od wplaty oraz paczke free spinow. Obrot wynosi x40, i to szczerze jest standardem, choc jak zawsze warto doczytac regulamin. Minimalny depozyt niewielki, rejestracja trwala jakies dwie minuty. Apka mobilna istnieje i jest znosna, apk ze strony.
Zeby nie bylo za rozowo — obsluga czasem odpisuje z opoznieniem, zwlaszcza wieczorami. Sprawdzanie dokumentow delikatnie zirytowala, ale widocznie z powodu licencji to norma. Tak po calosci — jestem raczej zadowolony, opinie w sieci sa rozne, dlatego sprawdz sam, na malych stawkach.