Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua
© Getty Images / Notícias ao Minuto Brasil / POR FOLHAPRESS / POR SRS
TECH ESPAÇO-LUA
(FOLHAPRESS) – Lá vamos nós de novo. Na madrugada desta quarta-feira (14) deve começar mais uma missão comercial à Lua -quem sabe a primeira a realizar um pouso bem-sucedido.
O lançamento da IM-1, missão inaugural da empresa Intuitive Machines, de Houston (EUA), dar-se-á por intermédio do consagrado foguete da SpaceX, o Falcon 9. Partindo do Centro Espacial Kennedy, da Nasa, na Flórida, às 2h57 (pelo horário de Brasília), ele colocará o módulo lunar de modelo Nova-C (batizado nesta missão de Odysseus), numa trajetória translunar.
Será a quarta tentativa da iniciativa privada de realizar uma alunissagem bem-sucedida na Lua.
Em 2019, o grupo SpaceIL, de Israel, quase conseguiu, com uma falha a poucos metros da superfície. O mesmo aconteceu com a empresa japonesa ispace, e seu módulo Hakuto-R, em 2023.
A terceira tentativa foi a mais chamativa, no mês passado, quando a empresa americana Astrobotic teve um problema com a ruptura do tanque de combustível que impediu até mesmo a chegada à Lua, levando a espaçonave a concluir sua missão num mergulho no oceano Pacífico.
O que há em comum em todas essas missões é o baixo custo e a busca de inovações que tornem o acesso à superfície lunar mais simples e frequente. É o que explica também os resultados até agora obtidos. Eles contrastam com as tentativas estatais mais recentes de pouso lunar. Das três últimas, promovidas por Rússia, Índia e Japão entre 2023 e 2024, apenas a dos russos fracassou.
Os japoneses tiveram certo dissabor ao ver seu módulo de pouso Slim pousar capotado na superfície, mas ainda assim com funcionalidade suficiente para cumprir sua missão e demonstrar uma alunissagem de alta precisão.
Já a missão indiana Chandrayaan-3 trouxe enorme prestígio ao programa espacial daquele país, ao realizar a primeira descida nas imediações do polo sul lunar.
O Odysseus, da Intuitive Machines, tentará dobrar essa aposta, descendo ainda mais perto que a Chandrayaan-3 do polo sul -a meros 300 km dele, na cratera Malapert A, satélite de outra maior, chamada Malapert, com 69 km de diâmetro.
Há grande ambição na exploração do polo lunar, por causa da detecção de água (na forma de gelo ou de moléculas presas ao solo) no interior de crateras onde a luz solar nunca alcança. Com efeito, o alvo da IM-1 é muito próximo a um dos potenciais sítios de pouso da missão tripulada Artemis 3, com a qual os americanos esperam retomar a exploração da Lua com astronautas ainda nesta década.
O pequeno módulo tem 675 quilos e leva a bordo seis cargas úteis da Nasa, como parte de um programa da agência espacial americana para fomentar missões comerciais de carretos lunares, dos quais ela figuraria como apenas uma das clientes. Pelo transporte de seus instrumentos à superfície da Lua, a agência pagou à Intuitive Machines US$ 118 milhões.
Eles voarão ao lado de outras cargas despachadas por entes privados, que vão de coberturas térmicas a esculturas, passando por uma câmera para ser ejetada e fotografar o pouso em perspectiva. Mas todos os que têm algo a bordo sabem que, como aconteceu com a missão da Astrobotic em janeiro, o risco de falha não é desprezável.
Os instrumentos da Nasa são formados por um sistema de rádio que vai medir fontes astronômicas e o ambiente de plasma na exosfera lunar (a ultratênue, praticamente nula, atmosfera do satélite), um retrorrefletor (instrumento passivo para medição de distância à Lua com laser), um dispositivo para medir velocidade e distância do solo, uma câmera estéreo para observar efeitos da pluma do propulsor sobre o solo na alunissagem, um retransmissor de rádio para localização e um medidor de combustível disponível.
Por sinal, a propulsão é um dos elementos mais interessantes do módulo Nova-C: movida a metano e oxigênio líquidos, ela traz dois desafios consigo: o fato de que exigem uma ignição para disparar e também que exigem temperaturas criogênicas. O mais comum para módulos lunares é a adoção dos chamados propelentes hipergólicos, que se mantêm líquidos em temperatura ambiente e entram em combustão espontânea quando combustível e oxidante se encontram. Embora sejam mais tóxicos e difíceis de lidar em solo, são mais confiáveis quando é preciso reacender o motor diversas vezes no espaço.
Trocando-os por um par como metano e oxigênio criogênicos, o Nova-C ganha mais potência pela quantidade de combustível embarcada, mas também tem uma série de restrições que exigem uma missão rápida. Ocorre que esses propelentes sofrem no espaço o fenômeno conhecido como “boil-off”, eles gradualmente evaporam e escapam dos tanques, e o veículo vai perdendo combustível.
Por essa razão, a SpaceX teve até que adaptar a plataforma de lançamento do Falcon 9 para atender à Intuitive Machines e permitir o abastecimento do pousador imediatamente antes da decolagem. Da mesma forma, a missão precisa rapidamente se encaminhar para a Lua e realizar todas as suas manobras propulsadas antes que o “boil-off” se torne um problema.
Com isso, veremos uma trajetória bem mais rápida que a adotada em outras missões comerciais, como a da japonesa ispace e da americana Astrobotic, que passariam pelo menos um mês no espaço antes do pouso. O Odysseus deve realizar sua tentativa de alunissagem no próximo dia 22, após chegar à órbita lunar e fazer cerca de cem voltas ao redor dela.
Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua. Até agora apenas agências espaciais tiveram sucesso, e somente as de cinco países: Rússia (então como União Soviética), EUA, China, Índia e Japão.
Od jakiegos czasu ogram 888starz chyba jakies pare tygodni i tak sobie pomyslalem, ze rzuce tu pare slow. Szczerze mowiac — trafilem tu przez znajomego i jakos zostalem. Jako gracz z Polski ciezko o sensownych opcji, wiec kazde takie od razu testuje na spokojnie.
Najbardziej siedze w slotach i tego dobra jest tu naprawde sporo. Liczylem grubo ponad trzy tysiace gierek, od Pragmatic Play po NetEnt, Play’n GO czy Yggdrasil. Standardowe Gates of Olympus i Book of Dead masz bez szukania, ale szczerze zwykle siedze na paru swoich ulubiencow. Plynnosc dziala gladko tez na kompie.
Dla tych co lubia live — obsluguje to Evolution, na zywca, a jeszcze rozne game show typu Crazy Time. Wciaga niesamowicie. Jesli chodzi o forse — korzystam z karte i Neteller, obsluguje tez Bitcoinem. Pierwsza wyplate dostalem po jakichs 24h, Skrillem sa najszybsze. Jesli komus zalezy na swieze oferty zaraz na 888starz ios download jak cos, bo sie zmieniaja.
Powitalny prezentuje sie przyzwoicie — dorzucaja spory procent od wplaty oraz paczke free spinow. Wager to 40x, co no w normie, ale jak zawsze czlowiek musi ogarnac zasady. Wejscie niewielki, zapis trwala jakies dwie minuty. Apka mobilna dziala bez wiekszych zgrzytow, sciagalem apk z ich stronki.
Zeby nie bylo za rozowo — obsluga czasem kaze czekac, zwlaszcza w nocy. Weryfikacja konta delikatnie wkurzyla, ale widocznie kwestia regulacji to norma. W sumie — 888starz mi pasuje, zdania na forach sa rozne, dlatego zobacz na spokojnie, bez szalenstwa na start.
Gram na 888starz juz jakies kilka tygodni i stwierdzilem, ze podziele sie. Tak z reka na sercu — trafilem tu przez znajomego i nie zaluje. W Polsce nie ma zbyt wielu sensownych opcji, wiec cos takiego od razu testuje na spokojnie.
Przede wszystkim siedze w slotach i wybor jest ogromny. Liczylem grubo ponad trzy tysiace automatow, poczawszy od Pragmatic Play przez NetEnt, Play’n GO czy Yggdrasil. Standardowe Sweet Bonanza i Book of Dead sa na wyciagniecie reki, ale szczerze najczesciej siedze na jednego czy dwoch ulubiencow. Plynnosc dziala gladko tez na kompie.
Dla tych co lubia prawdziwego krupiera — jest sekcja od Evolution, na zywca, a jeszcze te cale teleturnieje w stylu Crazy Time. Zjada czas niesamowicie. Jesli chodzi o forse — wrzucalem przez BLIK-a i crypto, obsluguje tez krypto. Pierwszy raz mialem na koncie po jakichs kilka godzin, e-portfele ida najszybciej. Jesli komus zalezy na swieze oferty na 888starz welcome bonus przed rejestracja, bo to sie rusza.
Pakiet powitalny jest calkiem niezle — dostajesz do 1500 euro i do tego jakies 150 zakrecen. Ruch to 40x, co no jest standardem, choc jak wszedzie trzeba przeczytac warunki. Prog jest niski, rejestracja trwala doslownie pare minut. Appka istnieje i jest znosna, instalka poza sklepem ze strony.
No i teraz lyzka dziegciu — obsluga czasem odpisuje z opoznieniem, zwlaszcza w nocy. Weryfikacja konta troche mnie zmeczyla, choc rozumiem, ze kwestia regulacji tak musi byc. W sumie — jestem raczej zadowolony, zdania w sieci bywaja mieszane, wiec wyrob sobie wlasne, zanim wrzucisz kase.
Konto na 888starz mam chyba jakies pare tygodni i stwierdzilem, ze wrzuce swoje wrazenia. Nie ma co owijac w bawelne — trafilem tu przez znajomego i zostalem na dluzej. U nas w Polsce ciezko o porzadnych miejscowek, wiec cos takiego od razu testuje na spokojnie.
Przede wszystkim siedze w slotach i jest w czym wybierac. Jest chyba z trzy tys. tytulow, poczawszy od Pragmatic Play przez NetEnt, Play’n GO oraz Yggdrasil. Standardowe Gates of Olympus i Book of Dead masz od reki, ale prawde mowiac zwykle siedze na paru swoich ulubiencow. Plynnosc nie tnie nawet na slabszym telefonie.
Jesli wolisz klimat kasyna na zywo — sa stoly od Evolution, z prawdziwymi krupierami, a jeszcze te cale teleturnieje w stylu Crazy Time. Wciaga na calego. Wplaty i wyplaty — robilem karte i Neteller, mozna rowniez Mastercard. Pierwsza wyplate dostalem w niecale pol dnia, na e-wallecie sa najszybsze. Warto zerknac na biezace bonusy na 888starz promo code jak cos, bo sie zmieniaja.
Powitalny wyglada przyzwoicie — dostajesz spory procent od wplaty i do tego jakies 150 free spinow. Ruch wynosi 40x, co szczerze jest standardem, choc jak wszedzie warto doczytac regulamin. Minimalny depozyt jest niski, zalozenie konta trwala jakies chwile. Aplikacja na androida istnieje bez wiekszych zgrzytow, sciagalem apk z ich stronki.
Zeby nie bylo za rozowo — czat potrafi odpisuje z opoznieniem, szczegolnie wieczorami. KYC troche mnie zirytowala, choc to chyba z powodu licencji tak musi byc. Tak po calosci — 888starz mi pasuje, opinie na forach sa rozne, dlatego zobacz na spokojnie, zanim wrzucisz kase.
Gram na 888starz juz z pare miesiecy i stwierdzilem, ze napisze co i jak. Nie bede sciemnial — zapisalem sie glownie dla bonusu i jakos zostalem. W Polsce nie ma zbyt wielu porzadnych miejscowek, wiec cos takiego od razu sprawdzam dokladnie.
Najbardziej lece w automaty i jest w czym wybierac. Liczylem grubo ponad dwa tysiace gierek, od Pragmatic Play po NetEnt, Play’n GO czy Yggdrasil. Klasyki typu Sweet Bonanza i Book of Dead masz bez szukania, choc szczerze najczesciej siedze na paru swoich ulubiencow. Grafika dziala gladko tez na kompie.
Jesli wolisz live — jest sekcja od Evolution, na realnych ludziach, plus te cale teleturnieje typu Crazy Time. Zjada czas niesamowicie. Jesli chodzi o forse — korzystam z BLIK-a i crypto, da sie tez Mastercard. Pierwsza wyplate dostalem w niecale pol dnia, na e-wallecie sa najszybsze. Jesli komus zalezy na biezace bonusy zaraz na 888starz download old version przed rejestracja, bo to sie rusza.
Bonus na start jest przyzwoicie — dorzucaja spory procent od wplaty i do tego jakies 150 darmowych spinow. Obrot wynosi 40x, i to no w normie, choc jak wszedzie czlowiek musi ogarnac zasady. Wejscie to grosze, zalozenie konta trwala doslownie dwie minuty. Aplikacja na androida dziala bez wiekszych zgrzytow, instalka poza sklepem ze strony.
Zeby nie bylo za rozowo — support czasem kaze czekac, szczegolnie pod obciazeniem. KYC troche mnie wkurzyla, choc widocznie kwestia regulacji tak musi byc. Ogolnie — 888starz mi pasuje, zdania w sieci bywaja mieszane, dlatego zobacz na spokojnie, bez szalenstwa na start.
Na 888starz siedze juz jakies kilka miesiecy i w koncu postanowilem, ze wrzuce swoje wrazenia. Tak z reka na sercu — trafilem tu przez znajomego i nie zaluje. Jako gracz z Polski nie ma zbyt wielu porzadnych miejscowek, wiec kazde takie od razu testuje na spokojnie.
Przede wszystkim lece w automaty i tego dobra jest tu naprawde sporo. Jest chyba z trzy tys. tytulow, poczawszy od Pragmatic Play przez NetEnt, Play’n GO czy Yggdrasil. Standardowe Sweet Bonanza oraz Book of Dead sa od reki, ale prawde mowiac zwykle siedze na jednego czy dwoch ulubiencow. Ladowanie nie tnie tez na kompie.
Jesli wolisz klimat kasyna na zywo — jest sekcja od Evolution, na zywca, plus rozne game show typu Crazy Time. Potrafi wciagnac na calego. Co do kasy — wrzucalem przez karte i Neteller, da sie tez Bitcoinem. Pierwszy cashout mialem na koncie po jakichs kilka godzin, Skrillem sa najszybsze. Warto zerknac na aktualne kody i promki u 888starz aplikacja zanim sie zapiszesz, regularnie sie aktualizuje.
Bonus na start wyglada solidnie — dorzucaja spory procent od wplaty i do tego paczke darmowych spinow. Ruch to x40, i to no nie jest tragedia, choc jak wszedzie warto doczytac regulamin. Prog niewielki, zapis trwala jakies chwile. Aplikacja na androida tez jest i chodzi ok, apk z ich stronki.
Nie wszystko jest idealne — support bywa ze kaze czekac, szczegolnie pod obciazeniem. Sprawdzanie dokumentow delikatnie zmeczyla, ale widocznie przy licencji inaczej sie nie da. Ogolnie — jestem raczej zadowolony, opinie na forach sa rozne, wiec zobacz na spokojnie, bez szalenstwa na start.