Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua
© Getty Images / Notícias ao Minuto Brasil / POR FOLHAPRESS / POR SRS
TECH ESPAÇO-LUA
(FOLHAPRESS) – Lá vamos nós de novo. Na madrugada desta quarta-feira (14) deve começar mais uma missão comercial à Lua -quem sabe a primeira a realizar um pouso bem-sucedido.
O lançamento da IM-1, missão inaugural da empresa Intuitive Machines, de Houston (EUA), dar-se-á por intermédio do consagrado foguete da SpaceX, o Falcon 9. Partindo do Centro Espacial Kennedy, da Nasa, na Flórida, às 2h57 (pelo horário de Brasília), ele colocará o módulo lunar de modelo Nova-C (batizado nesta missão de Odysseus), numa trajetória translunar.
Será a quarta tentativa da iniciativa privada de realizar uma alunissagem bem-sucedida na Lua.
Em 2019, o grupo SpaceIL, de Israel, quase conseguiu, com uma falha a poucos metros da superfície. O mesmo aconteceu com a empresa japonesa ispace, e seu módulo Hakuto-R, em 2023.
A terceira tentativa foi a mais chamativa, no mês passado, quando a empresa americana Astrobotic teve um problema com a ruptura do tanque de combustível que impediu até mesmo a chegada à Lua, levando a espaçonave a concluir sua missão num mergulho no oceano Pacífico.
O que há em comum em todas essas missões é o baixo custo e a busca de inovações que tornem o acesso à superfície lunar mais simples e frequente. É o que explica também os resultados até agora obtidos. Eles contrastam com as tentativas estatais mais recentes de pouso lunar. Das três últimas, promovidas por Rússia, Índia e Japão entre 2023 e 2024, apenas a dos russos fracassou.
Os japoneses tiveram certo dissabor ao ver seu módulo de pouso Slim pousar capotado na superfície, mas ainda assim com funcionalidade suficiente para cumprir sua missão e demonstrar uma alunissagem de alta precisão.
Já a missão indiana Chandrayaan-3 trouxe enorme prestígio ao programa espacial daquele país, ao realizar a primeira descida nas imediações do polo sul lunar.
O Odysseus, da Intuitive Machines, tentará dobrar essa aposta, descendo ainda mais perto que a Chandrayaan-3 do polo sul -a meros 300 km dele, na cratera Malapert A, satélite de outra maior, chamada Malapert, com 69 km de diâmetro.
Há grande ambição na exploração do polo lunar, por causa da detecção de água (na forma de gelo ou de moléculas presas ao solo) no interior de crateras onde a luz solar nunca alcança. Com efeito, o alvo da IM-1 é muito próximo a um dos potenciais sítios de pouso da missão tripulada Artemis 3, com a qual os americanos esperam retomar a exploração da Lua com astronautas ainda nesta década.
O pequeno módulo tem 675 quilos e leva a bordo seis cargas úteis da Nasa, como parte de um programa da agência espacial americana para fomentar missões comerciais de carretos lunares, dos quais ela figuraria como apenas uma das clientes. Pelo transporte de seus instrumentos à superfície da Lua, a agência pagou à Intuitive Machines US$ 118 milhões.
Eles voarão ao lado de outras cargas despachadas por entes privados, que vão de coberturas térmicas a esculturas, passando por uma câmera para ser ejetada e fotografar o pouso em perspectiva. Mas todos os que têm algo a bordo sabem que, como aconteceu com a missão da Astrobotic em janeiro, o risco de falha não é desprezável.
Os instrumentos da Nasa são formados por um sistema de rádio que vai medir fontes astronômicas e o ambiente de plasma na exosfera lunar (a ultratênue, praticamente nula, atmosfera do satélite), um retrorrefletor (instrumento passivo para medição de distância à Lua com laser), um dispositivo para medir velocidade e distância do solo, uma câmera estéreo para observar efeitos da pluma do propulsor sobre o solo na alunissagem, um retransmissor de rádio para localização e um medidor de combustível disponível.
Por sinal, a propulsão é um dos elementos mais interessantes do módulo Nova-C: movida a metano e oxigênio líquidos, ela traz dois desafios consigo: o fato de que exigem uma ignição para disparar e também que exigem temperaturas criogênicas. O mais comum para módulos lunares é a adoção dos chamados propelentes hipergólicos, que se mantêm líquidos em temperatura ambiente e entram em combustão espontânea quando combustível e oxidante se encontram. Embora sejam mais tóxicos e difíceis de lidar em solo, são mais confiáveis quando é preciso reacender o motor diversas vezes no espaço.
Trocando-os por um par como metano e oxigênio criogênicos, o Nova-C ganha mais potência pela quantidade de combustível embarcada, mas também tem uma série de restrições que exigem uma missão rápida. Ocorre que esses propelentes sofrem no espaço o fenômeno conhecido como “boil-off”, eles gradualmente evaporam e escapam dos tanques, e o veículo vai perdendo combustível.
Por essa razão, a SpaceX teve até que adaptar a plataforma de lançamento do Falcon 9 para atender à Intuitive Machines e permitir o abastecimento do pousador imediatamente antes da decolagem. Da mesma forma, a missão precisa rapidamente se encaminhar para a Lua e realizar todas as suas manobras propulsadas antes que o “boil-off” se torne um problema.
Com isso, veremos uma trajetória bem mais rápida que a adotada em outras missões comerciais, como a da japonesa ispace e da americana Astrobotic, que passariam pelo menos um mês no espaço antes do pouso. O Odysseus deve realizar sua tentativa de alunissagem no próximo dia 22, após chegar à órbita lunar e fazer cerca de cem voltas ao redor dela.
Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua. Até agora apenas agências espaciais tiveram sucesso, e somente as de cinco países: Rússia (então como União Soviética), EUA, China, Índia e Japão.
Ogrywam sie tutaj od ze cztery miesiecy i szczerze mowiac troche mnie zaskoczyli in plus. Rejestracja zajela mi doslownie dwie minuty, weryfikacja przyszla dopiero jak chcialem wyplacic, i to mi nie przeszkadzalo. Minimalna wplata to cos kolo 80 zl w przeliczeniu, wiec na start nie trzeba topic kasy.
Co do gier jest masa — jakos w okolicach 4000 tytulow, w wiekszosci Pragmatic Play, Play’n GO i NetEnt, jest tez troche Microgaming i Yggdrasil. Osobiscie najwiecej gram w Book of Dead, od czasu do czasu wchodze w Gates of Olympus. Sekcja live stoi na Evolution — Crazy Time, ruletka, blackjack, ludzie, nie automaty, kilka stolow jest po polsku.
Powitalny pakiet to u nich: do 4000 zl i 200 darmowych spinow rozlozonych na kilka dni. Obrot czterdziestokrotny, czyli nic nadzwyczajnego — realne, choc trzeba usiasc. Biezace promocje najlepiej sprawdzac na vox casino kod na darmowe spiny przed sama wplata. Krazy tez sporo wersji bez wplaty i czesc z nich to zwykly clickbait, wiec sprawdzajcie zrodlo.
Kasa wychodzi — tu bez fajerwerkow. Visa, Mastercard, Blik schodzily mi w 12-24h, e-portfele praktycznie od razu, Bitcoin zeszlo w niecala godzine. Raz jednak czekalem trzy dni bo dorzucili weryfikacje a support mielil godzinami. To mnie najbardziej wkurzylo.
Czat jest calodobowy, po polsku — raz odpowiadaja w minute, raz po kwadransie. Aplikacji jako takiej nie ma, ale strona na telefonie smiga bez zaciec na moim starym Androidzie. Licencja Curacao, czyli nie Malta, ale przez pol roku nie mialem problemu z platnosciami. Dla kogos z PL — jest w porzadku, tylko regulamin bonusu przeczytajcie, bo tam diabel tkwi.
Gram tu od jakichs pieciu miesiecy i nie ma co ukrywac troche mnie zaskoczyli in plus. Rejestracja poszla w jakies dwie minuty, weryfikacja zeszla dopiero jak chcialem wyplacic, co dla mnie bylo ok. Minimalna wplata to jakies 20 zl, wiec prog wejscia niski.
Co do gier jest bez liku — jakos w okolicach 4000 pozycji, w wiekszosci Pragmatic, NetEnt, Play’n GO, dorzucili tez Yggdrasil i Betsoft. Mnie najbardziej wciagnelo Gates of Olympus, czasem odpale Gates of Olympus. Sekcja live to Evolution — Crazy Time, ruletka, blackjack, krupierzy realni, stoly po polsku tez sie trafiaja.
Powitalny pakiet to u nich: do 4000 zl i 200 darmowych spinow rozlozonych na kilka dni. Obrot x35, czyli standard — realne, choc trzeba usiasc. Nowe kody zerkam sobie na vox casino darmowe spiny kod zanim wplacisz. Krazy tez sporo wersji bez wplaty ale polowa z tego co widze na grupach to sciema, wiec sprawdzajcie zrodlo.
Wyplaty — tu bez fajerwerkow. Visa, Mastercard, Blik szly do doby, e-portfele praktycznie od razu, krypto najszybciej. Raz jednak wyplata wisiala trzy dni bo dorzucili weryfikacje i support odpisywal slamazarnie. To byl moj najwiekszy zgrzyt.
Support jest calodobowy, po polsku — raz odpowiadaja w minute, raz po kwadransie. Dedykowanej apki brak, ale wersja mobilna chodzi plynnie na moim starym Androidzie. Licencja Curacao, czyli nie jest to MGA, ale u mnie nic nie zginelo. Dla kogos z PL — jest w porzadku, tylko regulamin bonusu przeczytajcie, bo tam diabel tkwi.
Gram tu od jakichs pieciu miesiecy i nie ma co ukrywac spodziewalem sie gorzej. Rejestracja poszla w z trzy minuty, KYC zeszla dopiero jak chcialem wyplacic, co dla mnie bylo ok. Minimalny depozyt to jakies 20 zl, wiec na start nie trzeba topic kasy.
Co do gier jest masa — gdzies kolo 3500 pozycji, glownie Pragmatic Play, Play’n GO i NetEnt, wpadlo tez Big Time Gaming i Betsoft. Osobiscie najwiecej gram w Book of Dead, od czasu do czasu wchodze w Gates of Olympus. Live stoi na Evolution — Crazy Time i ruletka, ludzie, nie automaty, kilka stolow jest po polsku.
Powitalny pakiet to u nich: do 4000 zl i 200 darmowych spinow rozlozonych na kilka dni. Wagering x40, czyli jak wszedzie — realne, choc trzeba usiasc. Aktualne oferty najlepiej sprawdzac na vox casino bonus kod bo sie zmieniaja co miesiac. Ludzie szukaja tez ofert bez depozytu i czesc z nich to zwykly clickbait, wiec sprawdzajcie zrodlo.
Kasa wychodzi — tu jest ok, ale. Blik i karty szly w kilkanascie godzin, e-portfele praktycznie od razu, Bitcoin zeszlo w niecala godzine. Ale raz wyplata wisiala trzy dni bo dorzucili weryfikacje i support odpisywal slamazarnie. To byl moj najwiekszy zgrzyt.
Support jest calodobowy, po polsku — raz odpowiadaja w minute, raz po kwadransie. Dedykowanej apki brak, ale wersja mobilna smiga bez zaciec na moim starym Androidzie. Licencja Curacao, czyli nie jest to MGA, ale u mnie nic nie zginelo. Dla kogos z PL — jest przyzwoicie, tylko czytajcie warunki obrotu zanim klikniecie bonus.
Gram tu od ze cztery miesiecy i nie ma co ukrywac spodziewalem sie gorzej. Zakladanie konta zajela mi doslownie dwie minuty, weryfikacja przyszla dopiero jak chcialem wyplacic, i to mi nie przeszkadzalo. Minimalny depozyt wynosi okolice 20 zl, wiec prog wejscia niski.
Co do gier jest bez liku — jakos w okolicach 4000 tytulow, glownie Pragmatic Play, Play’n GO i NetEnt, dorzucili tez Microgaming i Yggdrasil. Mnie najbardziej wciagnelo Gates of Olympus, od czasu do czasu wchodze w Bonanze. Live to Evolution — blackjack i te wszystkie teleturnieje, krupierzy realni, stoly po polsku tez sie trafiaja.
Powitalny pakiet wyglada tak: 100% do pierwszej wplaty plus 150 spinow. Wagering czterdziestokrotny, czyli jak wszedzie — realne, choc trzeba usiasc. Nowe kody zerkam sobie w kod promocyjny vox casino przed sama wplata. Krazy tez sporo wersji bez wplaty ale polowa z tego co widze na grupach to sciema, wiec bym uwazal.
Kasa wychodzi — tu bez fajerwerkow. Blik i karty schodzily mi w kilkanascie godzin, e-portfele szybciej, jakies 2-6 godzin, krypto zeszlo w niecala godzine. Raz jednak czekalem trzy dni bo poprosili o dokument a support mielil godzinami. To mnie najbardziej wkurzylo.
Support jest calodobowy, po polsku — raz odpowiadaja w minute, raz po kwadransie. Aplikacji jako takiej nie ma, ale wersja mobilna smiga bez zaciec na Androidzie. Curacao, czyli nie Malta, ale u mnie nic nie zginelo. Dla kogos z PL — jest w porzadku, tylko regulamin bonusu przeczytajcie, bo tam diabel tkwi.
Ogrywam sie tutaj od ze cztery miesiecy i prawde mowiac troche mnie zaskoczyli in plus. Rejestracja zajela mi doslownie dwie minuty, KYC zeszla dopiero jak chcialem wyplacic, co dla mnie bylo ok. Minimalna wplata wynosi jakies 20 zl, wiec prog wejscia niski.
Gierek jest masa — gdzies w okolicach 4000 pozycji, glownie Pragmatic, NetEnt, Play’n GO, wpadlo tez Microgaming i Yggdrasil. Ja siedze glownie na Sweet Bonanzy, od czasu do czasu wchodze w Book of Dead. Live stoi na Evolution — Crazy Time, ruletka, blackjack, prawdziwi krupierzy, kilka stolow jest po polsku.
Powitalny pakiet wyglada tak: 100% do pierwszej wplaty plus 150 spinow. Wagering x35, czyli nic nadzwyczajnego — realne, choc trzeba usiasc. Nowe kody warto sprawdzic w vox casino kod promo przed sama wplata. Ludzie szukaja tez ofert bez depozytu ale polowa z tego co widze na grupach to sciema, wiec sprawdzajcie zrodlo.
Wyplaty — tu jest ok, ale. Blik i karty szly w 12-24h, e-portfele szybciej, jakies 2-6 godzin, krypto najszybciej. Ale raz czekalem trzy dni bo poprosili o dokument a support mielil godzinami. To mnie najbardziej wkurzylo.
Czat jest calodobowy, po polsku — raz odpowiadaja w minute, raz po kwadransie. Aplikacji jako takiej nie ma, ale strona na telefonie smiga bez zaciec na moim starym Androidzie. Curacao, czyli nie Malta, ale u mnie nic nie zginelo. Dla kogos z PL — jest przyzwoicie, tylko czytajcie warunki obrotu zanim klikniecie bonus.