Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua
© Getty Images / Notícias ao Minuto Brasil / POR FOLHAPRESS / POR SRS
TECH ESPAÇO-LUA
(FOLHAPRESS) – Lá vamos nós de novo. Na madrugada desta quarta-feira (14) deve começar mais uma missão comercial à Lua -quem sabe a primeira a realizar um pouso bem-sucedido.
O lançamento da IM-1, missão inaugural da empresa Intuitive Machines, de Houston (EUA), dar-se-á por intermédio do consagrado foguete da SpaceX, o Falcon 9. Partindo do Centro Espacial Kennedy, da Nasa, na Flórida, às 2h57 (pelo horário de Brasília), ele colocará o módulo lunar de modelo Nova-C (batizado nesta missão de Odysseus), numa trajetória translunar.
Será a quarta tentativa da iniciativa privada de realizar uma alunissagem bem-sucedida na Lua.
Em 2019, o grupo SpaceIL, de Israel, quase conseguiu, com uma falha a poucos metros da superfície. O mesmo aconteceu com a empresa japonesa ispace, e seu módulo Hakuto-R, em 2023.
A terceira tentativa foi a mais chamativa, no mês passado, quando a empresa americana Astrobotic teve um problema com a ruptura do tanque de combustível que impediu até mesmo a chegada à Lua, levando a espaçonave a concluir sua missão num mergulho no oceano Pacífico.
O que há em comum em todas essas missões é o baixo custo e a busca de inovações que tornem o acesso à superfície lunar mais simples e frequente. É o que explica também os resultados até agora obtidos. Eles contrastam com as tentativas estatais mais recentes de pouso lunar. Das três últimas, promovidas por Rússia, Índia e Japão entre 2023 e 2024, apenas a dos russos fracassou.
Os japoneses tiveram certo dissabor ao ver seu módulo de pouso Slim pousar capotado na superfície, mas ainda assim com funcionalidade suficiente para cumprir sua missão e demonstrar uma alunissagem de alta precisão.
Já a missão indiana Chandrayaan-3 trouxe enorme prestígio ao programa espacial daquele país, ao realizar a primeira descida nas imediações do polo sul lunar.
O Odysseus, da Intuitive Machines, tentará dobrar essa aposta, descendo ainda mais perto que a Chandrayaan-3 do polo sul -a meros 300 km dele, na cratera Malapert A, satélite de outra maior, chamada Malapert, com 69 km de diâmetro.
Há grande ambição na exploração do polo lunar, por causa da detecção de água (na forma de gelo ou de moléculas presas ao solo) no interior de crateras onde a luz solar nunca alcança. Com efeito, o alvo da IM-1 é muito próximo a um dos potenciais sítios de pouso da missão tripulada Artemis 3, com a qual os americanos esperam retomar a exploração da Lua com astronautas ainda nesta década.
O pequeno módulo tem 675 quilos e leva a bordo seis cargas úteis da Nasa, como parte de um programa da agência espacial americana para fomentar missões comerciais de carretos lunares, dos quais ela figuraria como apenas uma das clientes. Pelo transporte de seus instrumentos à superfície da Lua, a agência pagou à Intuitive Machines US$ 118 milhões.
Eles voarão ao lado de outras cargas despachadas por entes privados, que vão de coberturas térmicas a esculturas, passando por uma câmera para ser ejetada e fotografar o pouso em perspectiva. Mas todos os que têm algo a bordo sabem que, como aconteceu com a missão da Astrobotic em janeiro, o risco de falha não é desprezável.
Os instrumentos da Nasa são formados por um sistema de rádio que vai medir fontes astronômicas e o ambiente de plasma na exosfera lunar (a ultratênue, praticamente nula, atmosfera do satélite), um retrorrefletor (instrumento passivo para medição de distância à Lua com laser), um dispositivo para medir velocidade e distância do solo, uma câmera estéreo para observar efeitos da pluma do propulsor sobre o solo na alunissagem, um retransmissor de rádio para localização e um medidor de combustível disponível.
Por sinal, a propulsão é um dos elementos mais interessantes do módulo Nova-C: movida a metano e oxigênio líquidos, ela traz dois desafios consigo: o fato de que exigem uma ignição para disparar e também que exigem temperaturas criogênicas. O mais comum para módulos lunares é a adoção dos chamados propelentes hipergólicos, que se mantêm líquidos em temperatura ambiente e entram em combustão espontânea quando combustível e oxidante se encontram. Embora sejam mais tóxicos e difíceis de lidar em solo, são mais confiáveis quando é preciso reacender o motor diversas vezes no espaço.
Trocando-os por um par como metano e oxigênio criogênicos, o Nova-C ganha mais potência pela quantidade de combustível embarcada, mas também tem uma série de restrições que exigem uma missão rápida. Ocorre que esses propelentes sofrem no espaço o fenômeno conhecido como “boil-off”, eles gradualmente evaporam e escapam dos tanques, e o veículo vai perdendo combustível.
Por essa razão, a SpaceX teve até que adaptar a plataforma de lançamento do Falcon 9 para atender à Intuitive Machines e permitir o abastecimento do pousador imediatamente antes da decolagem. Da mesma forma, a missão precisa rapidamente se encaminhar para a Lua e realizar todas as suas manobras propulsadas antes que o “boil-off” se torne um problema.
Com isso, veremos uma trajetória bem mais rápida que a adotada em outras missões comerciais, como a da japonesa ispace e da americana Astrobotic, que passariam pelo menos um mês no espaço antes do pouso. O Odysseus deve realizar sua tentativa de alunissagem no próximo dia 22, após chegar à órbita lunar e fazer cerca de cem voltas ao redor dela.
Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua. Até agora apenas agências espaciais tiveram sucesso, e somente as de cinco países: Rússia (então como União Soviética), EUA, China, Índia e Japão.
Ogrywam sie tutaj od jakichs czterech miesiecy i nie ma co ukrywac spodziewalem sie gorzej. Rejestracja zajela mi z trzy minuty, KYC zeszla dopiero przy pierwszej wyplacie, co dla mnie bylo ok. Minimalna wplata wynosi cos kolo 80 zl w przeliczeniu, wiec prog wejscia niski.
Gierek jest bez liku — jakos ponad 3000 pozycji, glownie Pragmatic Play, Play’n GO i NetEnt, jest tez troche Big Time Gaming i Betsoft. Ja siedze glownie na Book of Dead, czasem odpale Gates of Olympus. Live stoi na Evolution — blackjack i te wszystkie teleturnieje, krupierzy realni, kilka stolow jest po polsku.
Bonus na start to u nich: 100% do 4000 zl plus 200 free spinow. Obrot x40, czyli standard — da sie wyrobic, ale bez przesady. Biezace promocje zerkam sobie w kod vox casino bo sie zmieniaja co miesiac. Ludzie szukaja tez ofert bez depozytu ale polowa z tego co widze na grupach to sciema, wiec bym uwazal.
Wyplaty — tu bez fajerwerkow. Visa, Mastercard, Blik szly w kilkanascie godzin, e-portfele szybciej, jakies 2-6 godzin, Bitcoin zeszlo w niecala godzine. Ale raz wyplata wisiala trzy dni bo poprosili o dokument i support odpisywal slamazarnie. To mnie najbardziej wkurzylo.
Czat dziala 24/7, w naszym jezyku — raz odpowiadaja w minute, raz po kwadransie. Aplikacji jako takiej nie ma, ale strona na telefonie chodzi plynnie na moim starym Androidzie. Licencja Curacao, czyli nie Malta, ale u mnie nic nie zginelo. Jak ktos z Polski szuka czegos na spokojne granie — jest w porzadku, tylko czytajcie warunki obrotu zanim klikniecie bonus.
Ogrywam sie tutaj od jakichs czterech miesiecy i prawde mowiac spodziewalem sie gorzej. Rejestracja poszla w z trzy minuty, weryfikacja zeszla dopiero jak chcialem wyplacic, i to mi nie przeszkadzalo. Minimalna wplata wynosi cos kolo 80 zl w przeliczeniu, wiec na start nie trzeba topic kasy.
Co do gier jest bez liku — jakos kolo 3500 pozycji, glownie Pragmatic Play, Play’n GO i NetEnt, wpadlo tez Big Time Gaming i Betsoft. Osobiscie najwiecej gram w Gates of Olympus, czasem odpale Bonanze. Sekcja live stoi na Evolution — Crazy Time, ruletka, blackjack, krupierzy realni, kilka stolow jest po polsku.
Powitalny pakiet to u nich: do 4000 zl i 200 darmowych spinow rozlozonych na kilka dni. Wagering x40, czyli nic nadzwyczajnego — realne, choc trzeba usiasc. Nowe kody najlepiej sprawdzac w vox casino promo kod bo sie zmieniaja co miesiac. Krazy tez sporo wersji bez wplaty i czesc z nich to zwykly clickbait, wiec bym uwazal.
Kasa wychodzi — tu bez fajerwerkow. Blik i karty szly do doby, Skrill i Neteller szybciej, jakies 2-6 godzin, krypto najszybciej. Ale raz wyplata wisiala trzy dni bo dorzucili weryfikacje i support odpisywal slamazarnie. To mnie najbardziej wkurzylo.
Czat jest calodobowy, po polsku — czasem od razu, czasem 10 minut. Aplikacji jako takiej nie ma, ale wersja mobilna chodzi plynnie na Androidzie. Licencja Curacao, czyli nie Malta, ale u mnie nic nie zginelo. Dla kogos z PL — jest w porzadku, tylko czytajcie warunki obrotu zanim klikniecie bonus.
Ogrywam sie tutaj od mniej wiecej trzech miesiecy i nie ma co ukrywac troche mnie zaskoczyli in plus. Zakladanie konta poszla w z trzy minuty, weryfikacja przyszla dopiero przy pierwszej wyplacie, co dla mnie bylo ok. Minimalny depozyt to okolice 20 zl, wiec prog wejscia niski.
Gierek jest naprawde sporo — gdzies ponad 3000 tytulow, glownie Pragmatic Play, Play’n GO i NetEnt, wpadlo tez Yggdrasil i Betsoft. Ja siedze glownie na Book of Dead, czasem odpale Bonanze. Live to Evolution — Crazy Time, ruletka, blackjack, krupierzy realni, stoly po polsku tez sie trafiaja.
Bonus na start wyglada tak: 100% do pierwszej wplaty plus 150 spinow. Wagering x35, czyli nic nadzwyczajnego — realne, choc trzeba usiasc. Biezace promocje zerkam sobie na vox casino kod promocyjny zanim wplacisz. Ludzie szukaja tez ofert bez depozytu ale polowa z tego co widze na grupach to sciema, wiec bym uwazal.
Kasa wychodzi — tu bez fajerwerkow. Visa, Mastercard, Blik szly w kilkanascie godzin, Skrill i Neteller szybciej, jakies 2-6 godzin, krypto zeszlo w niecala godzine. Ale raz czekalem trzy dni bo dorzucili weryfikacje a support mielil godzinami. To mnie najbardziej wkurzylo.
Czat dziala 24/7, po polsku — raz odpowiadaja w minute, raz po kwadransie. Aplikacji jako takiej nie ma, ale wersja mobilna chodzi plynnie na Androidzie. Curacao, czyli nie Malta, ale u mnie nic nie zginelo. Jak ktos z Polski szuka czegos na spokojne granie — jest przyzwoicie, tylko regulamin bonusu przeczytajcie, bo tam diabel tkwi.
Siedze na tej stronie od ze cztery miesiecy i szczerze mowiac troche mnie zaskoczyli in plus. Zakladanie konta poszla w z trzy minuty, weryfikacja przyszla dopiero przy pierwszej wyplacie, co mi akurat pasowalo. Minimalna wplata wynosi jakies 20 zl, wiec prog wejscia niski.
Co do gier jest bez liku — gdzies w okolicach 4000 pozycji, w wiekszosci Pragmatic Play, Play’n GO i NetEnt, dorzucili tez Microgaming i Yggdrasil. Osobiscie najwiecej gram w Sweet Bonanzy, czasem odpale Book of Dead. Live to Evolution — blackjack i te wszystkie teleturnieje, ludzie, nie automaty, kilka stolow jest po polsku.
Bonus na start to u nich: do 4000 zl i 200 darmowych spinow rozlozonych na kilka dni. Wagering x40, czyli nic nadzwyczajnego — realne, choc trzeba usiasc. Aktualne oferty zerkam sobie w kod na darmowe spiny vox casino zanim wplacisz. Krazy tez sporo wersji bez wplaty ale polowa z tego co widze na grupach to sciema, wiec bym uwazal.
Kasa wychodzi — tu bez fajerwerkow. Blik i karty schodzily mi w kilkanascie godzin, Skrill i Neteller szybciej, jakies 2-6 godzin, krypto najszybciej. Raz jednak czekalem trzy dni bo poprosili o dokument a support mielil godzinami. To byl moj najwiekszy zgrzyt.
Czat dziala 24/7, po polsku — raz odpowiadaja w minute, raz po kwadransie. Dedykowanej apki brak, ale wersja mobilna smiga bez zaciec na Androidzie. Curacao, czyli nie Malta, ale u mnie nic nie zginelo. Dla kogos z PL — jest w porzadku, tylko regulamin bonusu przeczytajcie, bo tam diabel tkwi.
Siedze na tej stronie od jakichs czterech miesiecy i nie ma co ukrywac spodziewalem sie gorzej. Rejestracja poszla w jakies dwie minuty, KYC przyszla dopiero jak chcialem wyplacic, co mi akurat pasowalo. Minimalny depozyt to cos kolo 80 zl w przeliczeniu, wiec prog wejscia niski.
Co do gier jest bez liku — gdzies w okolicach 4000 pozycji, glownie Pragmatic Play, Play’n GO i NetEnt, dorzucili tez Big Time Gaming i Betsoft. Ja siedze glownie na Book of Dead, czasem odpale Bonanze. Live stoi na Evolution — blackjack i te wszystkie teleturnieje, krupierzy realni, stoly po polsku tez sie trafiaja.
Bonus na start wyglada tak: 100% do pierwszej wplaty plus 150 spinow. Obrot czterdziestokrotny, czyli jak wszedzie — da sie wyrobic, ale bez przesady. Nowe kody zerkam sobie na vox casino kod promocyjny bez depozytu 2026 przed sama wplata. Ludzie szukaja tez ofert bez depozytu i czesc z nich to zwykly clickbait, wiec sprawdzajcie zrodlo.
Wyplaty — tu bez fajerwerkow. Visa, Mastercard, Blik schodzily mi do doby, e-portfele praktycznie od razu, krypto zeszlo w niecala godzine. Ale raz czekalem trzy dni bo dorzucili weryfikacje a support mielil godzinami. To byl moj najwiekszy zgrzyt.
Support jest calodobowy, po polsku — raz odpowiadaja w minute, raz po kwadransie. Aplikacji jako takiej nie ma, ale strona na telefonie smiga bez zaciec na Androidzie. Licencja Curacao, czyli nie jest to MGA, ale u mnie nic nie zginelo. Dla kogos z PL — jest w porzadku, tylko czytajcie warunki obrotu zanim klikniecie bonus.