Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua
© Getty Images / Notícias ao Minuto Brasil / POR FOLHAPRESS / POR SRS
TECH ESPAÇO-LUA
(FOLHAPRESS) – Lá vamos nós de novo. Na madrugada desta quarta-feira (14) deve começar mais uma missão comercial à Lua -quem sabe a primeira a realizar um pouso bem-sucedido.
O lançamento da IM-1, missão inaugural da empresa Intuitive Machines, de Houston (EUA), dar-se-á por intermédio do consagrado foguete da SpaceX, o Falcon 9. Partindo do Centro Espacial Kennedy, da Nasa, na Flórida, às 2h57 (pelo horário de Brasília), ele colocará o módulo lunar de modelo Nova-C (batizado nesta missão de Odysseus), numa trajetória translunar.
Será a quarta tentativa da iniciativa privada de realizar uma alunissagem bem-sucedida na Lua.
Em 2019, o grupo SpaceIL, de Israel, quase conseguiu, com uma falha a poucos metros da superfície. O mesmo aconteceu com a empresa japonesa ispace, e seu módulo Hakuto-R, em 2023.
A terceira tentativa foi a mais chamativa, no mês passado, quando a empresa americana Astrobotic teve um problema com a ruptura do tanque de combustível que impediu até mesmo a chegada à Lua, levando a espaçonave a concluir sua missão num mergulho no oceano Pacífico.
O que há em comum em todas essas missões é o baixo custo e a busca de inovações que tornem o acesso à superfície lunar mais simples e frequente. É o que explica também os resultados até agora obtidos. Eles contrastam com as tentativas estatais mais recentes de pouso lunar. Das três últimas, promovidas por Rússia, Índia e Japão entre 2023 e 2024, apenas a dos russos fracassou.
Os japoneses tiveram certo dissabor ao ver seu módulo de pouso Slim pousar capotado na superfície, mas ainda assim com funcionalidade suficiente para cumprir sua missão e demonstrar uma alunissagem de alta precisão.
Já a missão indiana Chandrayaan-3 trouxe enorme prestígio ao programa espacial daquele país, ao realizar a primeira descida nas imediações do polo sul lunar.
O Odysseus, da Intuitive Machines, tentará dobrar essa aposta, descendo ainda mais perto que a Chandrayaan-3 do polo sul -a meros 300 km dele, na cratera Malapert A, satélite de outra maior, chamada Malapert, com 69 km de diâmetro.
Há grande ambição na exploração do polo lunar, por causa da detecção de água (na forma de gelo ou de moléculas presas ao solo) no interior de crateras onde a luz solar nunca alcança. Com efeito, o alvo da IM-1 é muito próximo a um dos potenciais sítios de pouso da missão tripulada Artemis 3, com a qual os americanos esperam retomar a exploração da Lua com astronautas ainda nesta década.
O pequeno módulo tem 675 quilos e leva a bordo seis cargas úteis da Nasa, como parte de um programa da agência espacial americana para fomentar missões comerciais de carretos lunares, dos quais ela figuraria como apenas uma das clientes. Pelo transporte de seus instrumentos à superfície da Lua, a agência pagou à Intuitive Machines US$ 118 milhões.
Eles voarão ao lado de outras cargas despachadas por entes privados, que vão de coberturas térmicas a esculturas, passando por uma câmera para ser ejetada e fotografar o pouso em perspectiva. Mas todos os que têm algo a bordo sabem que, como aconteceu com a missão da Astrobotic em janeiro, o risco de falha não é desprezável.
Os instrumentos da Nasa são formados por um sistema de rádio que vai medir fontes astronômicas e o ambiente de plasma na exosfera lunar (a ultratênue, praticamente nula, atmosfera do satélite), um retrorrefletor (instrumento passivo para medição de distância à Lua com laser), um dispositivo para medir velocidade e distância do solo, uma câmera estéreo para observar efeitos da pluma do propulsor sobre o solo na alunissagem, um retransmissor de rádio para localização e um medidor de combustível disponível.
Por sinal, a propulsão é um dos elementos mais interessantes do módulo Nova-C: movida a metano e oxigênio líquidos, ela traz dois desafios consigo: o fato de que exigem uma ignição para disparar e também que exigem temperaturas criogênicas. O mais comum para módulos lunares é a adoção dos chamados propelentes hipergólicos, que se mantêm líquidos em temperatura ambiente e entram em combustão espontânea quando combustível e oxidante se encontram. Embora sejam mais tóxicos e difíceis de lidar em solo, são mais confiáveis quando é preciso reacender o motor diversas vezes no espaço.
Trocando-os por um par como metano e oxigênio criogênicos, o Nova-C ganha mais potência pela quantidade de combustível embarcada, mas também tem uma série de restrições que exigem uma missão rápida. Ocorre que esses propelentes sofrem no espaço o fenômeno conhecido como “boil-off”, eles gradualmente evaporam e escapam dos tanques, e o veículo vai perdendo combustível.
Por essa razão, a SpaceX teve até que adaptar a plataforma de lançamento do Falcon 9 para atender à Intuitive Machines e permitir o abastecimento do pousador imediatamente antes da decolagem. Da mesma forma, a missão precisa rapidamente se encaminhar para a Lua e realizar todas as suas manobras propulsadas antes que o “boil-off” se torne um problema.
Com isso, veremos uma trajetória bem mais rápida que a adotada em outras missões comerciais, como a da japonesa ispace e da americana Astrobotic, que passariam pelo menos um mês no espaço antes do pouso. O Odysseus deve realizar sua tentativa de alunissagem no próximo dia 22, após chegar à órbita lunar e fazer cerca de cem voltas ao redor dela.
Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua. Até agora apenas agências espaciais tiveram sucesso, e somente as de cinco países: Rússia (então como União Soviética), EUA, China, Índia e Japão.
Obstawiam tu od zeszlej jesieni i powiem wprost trafilem tu przypadkiem. Wczesniej siedzialem na dwoch innych budkach i glownie chodzilo mi o to, zeby moc obstawiac z telefonu w tramwaju. I akurat tutaj mostbet aplikacja nie zawodzi — nie zamula nawet na moim zajechanym Samsungu.
Automatow jest tam z 3000+ i to nie sa jakies krzaki. NetEnt jest wszedzie — Gates of Olympus leci u mnie codziennie, aczkolwiek od jakiegos czasu czesciej klikam Big Time Gaming. Sekcja live to Evolution, dilerzy normalni, zywi ludzie, Crazy Time czasem odpalam dla zabawy. Polskiego stolu jednak nie znalazlem i na to troche narzekam.
Bonus powitalny wynosi 100% do jakichs 1400 zl plus 250 free spinow, nie wszystkie naraz — po 50 dziennie. Wager w okolicach x60 — realne, ale trzeba miec cierpliwosc. Szczegoly promocji sa opisane na mostbet casino aplikacja jesli chcesz to dokladnie przeliczyc. Minimalny depozyt zaczyna sie od 20 zl, zapis to dwie minuty, weryfikacja dokumentow poszla w jedna dobe.
Wyplacam zazwyczaj na e-portfel i jest w miare ekspresowo. Na Vise trwalo dluzej — dwa dni robocze. Bitcoina i USDT tez przyjmuja, osobiscie nie sprawdzalem. To co mnie wkurzylo to weryfikacja przy pierwszej wyplacie — niby standard, a irytuje.
Czat z konsultantem po polsku dziala, chociaz o drugiej w nocy odpowiadali mi po angielsku. Reakcja w granicach paru minut, bez sciemy. Dzialaja na licencji Curacao, wiec bez polskiego pozwolenia — kazdy niech sobie sam to przemysli.
Na Androidzie instalka leci z ich serwera, w Play Store nie uswiadczysz. Trzeba pozwolic na zrodla zewnetrzne — brzmi strasznie, ale to normalka w tej branzy. Wersja pod iOS tez jest, kolega ma. Push-e potrafia zasypac, na szczescie da sie to uciszyc.
Klikam tu od zeszlej jesieni i prawde mowiac trafilem tu przypadkiem. Wczesniej gralem gdzie indziej i najczesciej chodzilo mi o to, zeby moc obstawiac z telefonu w tramwaju. I akurat tutaj apka daje rade — nie zamula nawet na moim zajechanym Samsungu.
Gier jest chyba ponad trzy tysiace i wiekszosc to normalni dostawcy. Pragmatic Play jest wszedzie — Gates of Olympus leci u mnie codziennie, chociaz od jakiegos czasu czesciej klikam Betsoft. Live jest od Evolution, krupierzy mowia po angielsku, Crazy Time jest tam oczywiscie. Polskiego stolu jednak nie znalazlem i na to troche narzekam.
Bonus powitalny wynosi 100% do jakichs 1400 zl i do tego okolo 250 spinow, nie wszystkie naraz — po 50 dziennie. Wager w okolicach x60 — niski to on nie jest, uczciwie mowiac. Szczegoly promocji sa opisane na mostbet apk jak ktos chce sie wgryzc. Najmniejsza wplata to bodajze 8 zl, smiech, zapis to dwie minuty, dokumenty zatwierdzili po niecalej dobie.
Kase wyciagam najczesciej na Skrill i jest w miare ekspresowo. Na Vise czekalem dwa dni. BTC obsluguja, osobiscie nie sprawdzalem. Jedyna rzecz, ktora mnie wnerwila to ze przy pierwszym cashoucie musialem doslac rachunek za prad — zrozumiale, ale wolalbym zrobic to od razu przy zapisie.
Support po polsku dziala, w nocy trafilem na anglojezycznego konsultanta. Czekalem jakies 4 minuty, bez sciemy. Licencja Curacao, wiec bez polskiego pozwolenia — kazdy niech sobie sam to przemysli.
Na Androidzie instalka leci z ich serwera, bo w Google Play tego nie znajdziesz. Wymaga zgody na nieznane zrodla — brzmi strasznie, ale to normalka w tej branzy. Na iPhonie kolega sciagal przez profil. Push-e potrafia zasypac, ale to sie wylacza w ustawieniach.
Gram tu od jakichs czterech miesiecy i powiem wprost wszedlem tu z polecenia kumpla. Przedtem siedzialem na dwoch innych budkach i najczesciej chodzilo mi o to, zeby moc obstawiac z telefonu w tramwaju. No i tutaj mostbet aplikacja robi robote — chodzi plynnie nawet na moim starym Xiaomi.
Slotow jest tyle, ze nie ma szans wszystkiego przejsc i wiekszosc to normalni dostawcy. Pragmatic Play jest wszedzie — Sweet Bonanza leci u mnie codziennie, choc ostatnio bardziej klikam Big Time Gaming. Stoly na zywo obsluguje Evolution, krupierzy mowia po angielsku, Monopoly Live jest tam oczywiscie. Polskiego stolu jednak nie znalazlem i to troche szkoda.
Bonus powitalny wynosi 100% do jakichs 1400 zl dorzucaja jeszcze 250 free spinow, nie wszystkie naraz — po 50 dziennie. Wager to x60 na spinach — realne, ale trzeba miec cierpliwosc. Warunki i biezace promki sprawdzisz na mostbet download jak ktos chce sie wgryzc. Minimalny depozyt zaczyna sie od 20 zl, rejestracja zajela mi doslownie minute, KYC przeszlo mi nastepnego dnia.
Kase wyciagam najczesciej na Skrill i leci w kilka godzin. Na Vise szlo wolniej, ze dwa dni. Krypto tez jest, osobiscie nie sprawdzalem. Jedyna rzecz, ktora mnie wnerwila to zamrozenie wyplaty na czas KYC — niby standard, a irytuje.
Support po polsku dziala, w nocy trafilem na anglojezycznego konsultanta. Czekalem jakies 4 minuty, bez kopiuj-wklej regulaminu. Licencja Curacao, nie jest to nic pod polskim nadzorem — to trzeba wiedziec zawczasu.
Na Androidzie instalka leci z ich serwera, w Play Store nie uswiadczysz. Trzeba odblokowac instalacje z nieznanych zrodel — brzmi strasznie, ale to normalka w tej branzy. Na iOS jest osobny sposob instalacji. Notyfikacje troche spamuja, na szczescie da sie to uciszyc.
Siedze tu od jakichs czterech miesiecy i prawde mowiac zarejestrowalem sie bo kolega z pracy marudzil. Przedtem siedzialem na dwoch innych budkach i przede wszystkim chodzilo mi o to, zeby grac w ciagu dnia z komorki. I akurat tutaj apka nie zawodzi — chodzi plynnie nawet na moim zajechanym Samsungu.
Gier jest chyba ponad trzy tysiace i w wiekszosci znane studia. NetEnt dominuje — Gates of Olympus to moj standard, aczkolwiek od miesiaca czesciej klikam Big Time Gaming. Stoly na zywo obsluguje Evolution, dilerzy normalni, zywi ludzie, Monopoly Live czasem odpalam dla zabawy. Po polsku stolu niestety nie ma i to mi troche przeszkadza.
Pakiet na start jest w okolicach 100% do jakichs 1400 zl plus paczke darmowych spinow, nie wszystkie naraz — po 50 dziennie. Obrot jest x60, wiec bez cudow — realne, ale trzeba miec cierpliwosc. Warunki i biezace promki sprawdzisz na mostbet download app jesli chcesz to dokladnie przeliczyc. Wplata minimalna to jakies 20 zl, rejestracja zajela mi doslownie minute, KYC przeszlo mi nastepnego dnia.
Wyciagam wygrane zwykle przez Neteller i jest w miare ekspresowo. Na Mastercard szlo wolniej, ze dwa dni. Bitcoina i USDT tez przyjmuja, choc sam nie probowalem. To co mnie wkurzylo to weryfikacja przy pierwszej wyplacie — zrozumiale, ale wolalbym zrobic to od razu przy zapisie.
Czat z konsultantem po polsku dziala, w nocy trafilem na anglojezycznego konsultanta. Czekalem jakies 4 minuty, bez kopiuj-wklej regulaminu. Curacao — jak wiekszosc takich miejsc, nie jest to nic pod polskim nadzorem — to trzeba wiedziec zawczasu.
Apke sciagalem z ich strony, bo w Google Play tego nie znajdziesz. Trzeba pozwolic na zrodla zewnetrzne — brzmi strasznie, ale to normalka w tej branzy. Na iOS jest osobny sposob instalacji. Powiadomienia o promkach czasem sypia za czesto, na szczescie da sie to uciszyc.
Siedze tu od trzech miesiecy z hakiem i powiem wprost wszedlem tu z polecenia kumpla. Do tego czasu gralem gdzie indziej i najczesciej chodzilo mi o to, zeby moc obstawiac z telefonu w tramwaju. I akurat tutaj apka robi robote — nie tnie nawet na moim zajechanym Samsungu.
Gier jest chyba ponad trzy tysiace i w wiekszosci znane studia. NetEnt jest wszedzie — Sweet Bonanza to moj standard, chociaz od miesiaca bardziej siedze na Big Time Gaming. Live jest od Evolution, krupierzy mowia po angielsku, Lightning Roulette potrafi wciagnac na godzine. Polskiego stolu jednak nie znalazlem i na to troche narzekam.
Pakiet na start jest w okolicach 125% do mniej wiecej 1600 zl dorzucaja jeszcze okolo 250 spinow, wydawane porcjami. Obrot jest x60, wiec bez cudow — realne, ale trzeba miec cierpliwosc. Szczegoly promocji sa opisane na aplikacja mostbet zanim sie zarejestrujesz. Wplata minimalna to jakies 20 zl, konto zalozylem w kilkadziesiat sekund, weryfikacja dokumentow poszla w jedna dobe.
Kase wyciagam zwykle przez Neteller i leci w kilka godzin. Karta czekalem dwa dni. Krypto tez jest, osobiscie nie sprawdzalem. To co mnie wkurzylo to weryfikacja przy pierwszej wyplacie — zrozumiale, ale wolalbym zrobic to od razu przy zapisie.
Support odpowiada po polsku, czasem w nocy przelacza sie na angielski. Odpisuja w kilka minut, konkretnie, nie ogolnikami. Dzialaja na licencji Curacao, wiec bez polskiego pozwolenia — kazdy niech sobie sam to przemysli.
Apke sciagalem z ich strony, w Play Store nie uswiadczysz. Trzeba pozwolic na zrodla zewnetrzne — standard, nic dziwnego. Na iOS jest osobny sposob instalacji. Powiadomienia o promkach czasem sypia za czesto, ale to sie wylacza w ustawieniach.