Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua
© Getty Images / Notícias ao Minuto Brasil / POR FOLHAPRESS / POR SRS
TECH ESPAÇO-LUA
(FOLHAPRESS) – Lá vamos nós de novo. Na madrugada desta quarta-feira (14) deve começar mais uma missão comercial à Lua -quem sabe a primeira a realizar um pouso bem-sucedido.
O lançamento da IM-1, missão inaugural da empresa Intuitive Machines, de Houston (EUA), dar-se-á por intermédio do consagrado foguete da SpaceX, o Falcon 9. Partindo do Centro Espacial Kennedy, da Nasa, na Flórida, às 2h57 (pelo horário de Brasília), ele colocará o módulo lunar de modelo Nova-C (batizado nesta missão de Odysseus), numa trajetória translunar.
Será a quarta tentativa da iniciativa privada de realizar uma alunissagem bem-sucedida na Lua.
Em 2019, o grupo SpaceIL, de Israel, quase conseguiu, com uma falha a poucos metros da superfície. O mesmo aconteceu com a empresa japonesa ispace, e seu módulo Hakuto-R, em 2023.
A terceira tentativa foi a mais chamativa, no mês passado, quando a empresa americana Astrobotic teve um problema com a ruptura do tanque de combustível que impediu até mesmo a chegada à Lua, levando a espaçonave a concluir sua missão num mergulho no oceano Pacífico.
O que há em comum em todas essas missões é o baixo custo e a busca de inovações que tornem o acesso à superfície lunar mais simples e frequente. É o que explica também os resultados até agora obtidos. Eles contrastam com as tentativas estatais mais recentes de pouso lunar. Das três últimas, promovidas por Rússia, Índia e Japão entre 2023 e 2024, apenas a dos russos fracassou.
Os japoneses tiveram certo dissabor ao ver seu módulo de pouso Slim pousar capotado na superfície, mas ainda assim com funcionalidade suficiente para cumprir sua missão e demonstrar uma alunissagem de alta precisão.
Já a missão indiana Chandrayaan-3 trouxe enorme prestígio ao programa espacial daquele país, ao realizar a primeira descida nas imediações do polo sul lunar.
O Odysseus, da Intuitive Machines, tentará dobrar essa aposta, descendo ainda mais perto que a Chandrayaan-3 do polo sul -a meros 300 km dele, na cratera Malapert A, satélite de outra maior, chamada Malapert, com 69 km de diâmetro.
Há grande ambição na exploração do polo lunar, por causa da detecção de água (na forma de gelo ou de moléculas presas ao solo) no interior de crateras onde a luz solar nunca alcança. Com efeito, o alvo da IM-1 é muito próximo a um dos potenciais sítios de pouso da missão tripulada Artemis 3, com a qual os americanos esperam retomar a exploração da Lua com astronautas ainda nesta década.
O pequeno módulo tem 675 quilos e leva a bordo seis cargas úteis da Nasa, como parte de um programa da agência espacial americana para fomentar missões comerciais de carretos lunares, dos quais ela figuraria como apenas uma das clientes. Pelo transporte de seus instrumentos à superfície da Lua, a agência pagou à Intuitive Machines US$ 118 milhões.
Eles voarão ao lado de outras cargas despachadas por entes privados, que vão de coberturas térmicas a esculturas, passando por uma câmera para ser ejetada e fotografar o pouso em perspectiva. Mas todos os que têm algo a bordo sabem que, como aconteceu com a missão da Astrobotic em janeiro, o risco de falha não é desprezável.
Os instrumentos da Nasa são formados por um sistema de rádio que vai medir fontes astronômicas e o ambiente de plasma na exosfera lunar (a ultratênue, praticamente nula, atmosfera do satélite), um retrorrefletor (instrumento passivo para medição de distância à Lua com laser), um dispositivo para medir velocidade e distância do solo, uma câmera estéreo para observar efeitos da pluma do propulsor sobre o solo na alunissagem, um retransmissor de rádio para localização e um medidor de combustível disponível.
Por sinal, a propulsão é um dos elementos mais interessantes do módulo Nova-C: movida a metano e oxigênio líquidos, ela traz dois desafios consigo: o fato de que exigem uma ignição para disparar e também que exigem temperaturas criogênicas. O mais comum para módulos lunares é a adoção dos chamados propelentes hipergólicos, que se mantêm líquidos em temperatura ambiente e entram em combustão espontânea quando combustível e oxidante se encontram. Embora sejam mais tóxicos e difíceis de lidar em solo, são mais confiáveis quando é preciso reacender o motor diversas vezes no espaço.
Trocando-os por um par como metano e oxigênio criogênicos, o Nova-C ganha mais potência pela quantidade de combustível embarcada, mas também tem uma série de restrições que exigem uma missão rápida. Ocorre que esses propelentes sofrem no espaço o fenômeno conhecido como “boil-off”, eles gradualmente evaporam e escapam dos tanques, e o veículo vai perdendo combustível.
Por essa razão, a SpaceX teve até que adaptar a plataforma de lançamento do Falcon 9 para atender à Intuitive Machines e permitir o abastecimento do pousador imediatamente antes da decolagem. Da mesma forma, a missão precisa rapidamente se encaminhar para a Lua e realizar todas as suas manobras propulsadas antes que o “boil-off” se torne um problema.
Com isso, veremos uma trajetória bem mais rápida que a adotada em outras missões comerciais, como a da japonesa ispace e da americana Astrobotic, que passariam pelo menos um mês no espaço antes do pouso. O Odysseus deve realizar sua tentativa de alunissagem no próximo dia 22, após chegar à órbita lunar e fazer cerca de cem voltas ao redor dela.
Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua. Até agora apenas agências espaciais tiveram sucesso, e somente as de cinco países: Rússia (então como União Soviética), EUA, China, Índia e Japão.
Siedze tu od zeszlej jesieni i powiem wprost trafilem tu przypadkiem. Do tego czasu siedzialem na dwoch innych budkach i najczesciej chodzilo mi o to, zeby moc obstawiac z telefonu w tramwaju. No i tutaj mostbet aplikacja daje rade — nie tnie nawet na moim zajechanym Samsungu.
Wybor jest absurdalny, cos kolo 2-3 tysiecy pozycji i wiekszosc to normalni dostawcy. Pragmatic Play dominuje — Gates of Olympus leci u mnie codziennie, choc od jakiegos czasu czesciej siedze na Yggdrasilu. Live jest od Evolution, krupierzy mowia po angielsku, Lightning Roulette potrafi wciagnac na godzine. Polskojezycznego dilera brak i na to troche narzekam.
Powitalny wynosi 100% od pierwszej wplaty dorzucaja jeszcze 250 free spinow, wydawane porcjami. Wager w okolicach x60 — realne, ale trzeba miec cierpliwosc. Aktualne kody i regulamin bonusu mozna podejrzec na mostbet app download zanim sie zarejestrujesz. Minimalny depozyt to bodajze 8 zl, smiech, zapis to dwie minuty, weryfikacja dokumentow poszla w jedna dobe.
Kase wyciagam zazwyczaj na e-portfel i leci w kilka godzin. Na Mastercard trwalo dluzej — dwa dni robocze. Bitcoina i USDT tez przyjmuja, ale tego nie testowalem. To co mnie wkurzylo to ze przy pierwszym cashoucie musialem doslac rachunek za prad — niby standard, a irytuje.
Obsluga po polsku dziala, czasem w nocy przelacza sie na angielski. Odpisuja w kilka minut, bez sciemy. Licencja Curacao, wiec bez polskiego pozwolenia — to trzeba wiedziec zawczasu.
Plik apk pobiera sie bezposrednio ze strony, w Play Store nie uswiadczysz. Wymaga zgody na nieznane zrodla — brzmi strasznie, ale to normalka w tej branzy. Na iOS jest osobny sposob instalacji. Push-e potrafia zasypac, ale to sie wylacza w ustawieniach.
Gram tu od jakichs czterech miesiecy i nie ukrywam zarejestrowalem sie bo kolega z pracy marudzil. Przedtem siedzialem na dwoch innych budkach i przede wszystkim chodzilo mi o to, zeby moc obstawiac z telefonu w tramwaju. Pod tym wzgledem mostbet aplikacja daje rade — nie tnie nawet na moim zajechanym Samsungu.
Gier jest chyba ponad trzy tysiace i wiekszosc to normalni dostawcy. Pragmatic Play dominuje — Book of Dead leci u mnie codziennie, chociaz od jakiegos czasu bardziej siedze na Big Time Gaming. Stoly na zywo obsluguje Evolution, prawdziwi krupierzy, nie zadne automaty, Lightning Roulette czasem odpalam dla zabawy. Polskiego stolu jednak nie znalazlem i to troche szkoda.
Powitalny jest w okolicach 100% do jakichs 1400 zl i do tego okolo 250 spinow, rozbite na kilka dni. Obrot jest x60, wiec bez cudow — niski to on nie jest, uczciwie mowiac. Aktualne kody i regulamin bonusu mozna podejrzec na mostbet pl aplikacja jesli chcesz to dokladnie przeliczyc. Wplata minimalna zaczyna sie od 20 zl, zapis to dwie minuty, KYC przeszlo mi nastepnego dnia.
Wyciagam wygrane zwykle przez Neteller i schodzi to do 2-3 godzin. Karta trwalo dluzej — dwa dni robocze. Krypto tez jest, ale tego nie testowalem. Jedyna rzecz, ktora mnie wnerwila to zamrozenie wyplaty na czas KYC — niby standard, a irytuje.
Obsluga odpowiada po polsku, czasem w nocy przelacza sie na angielski. Odpisuja w kilka minut, bez kopiuj-wklej regulaminu. Licencja Curacao, czyli poza polska regulacja — kazdy niech sobie sam to przemysli.
Na Androidzie instalka leci z ich serwera, bo w Google Play tego nie znajdziesz. Wymaga zgody na nieznane zrodla — brzmi strasznie, ale to normalka w tej branzy. Wersja pod iOS tez jest, kolega ma. Push-e potrafia zasypac, na szczescie da sie to uciszyc.
Obstawiam tu od mniej wiecej pol roku i szczerze mowiac trafilem tu przypadkiem. Wczesniej siedzialem na dwoch innych budkach i przede wszystkim chodzilo mi o to, zeby nie musiec siedziec przy kompie. No i tutaj mostbet aplikacja daje rade — chodzi plynnie nawet na moim starym Xiaomi.
Gier jest chyba ponad trzy tysiace i to nie sa jakies krzaki. Pragmatic Play jest wszedzie — Sweet Bonanza leci u mnie codziennie, chociaz ostatnio czesciej siedze na Big Time Gaming. Stoly na zywo obsluguje Evolution, krupierzy mowia po angielsku, Monopoly Live potrafi wciagnac na godzine. Po polsku stolu niestety nie ma i na to troche narzekam.
Bonus powitalny to 125% do mniej wiecej 1600 zl i do tego okolo 250 spinow, rozbite na kilka dni. Obrot w okolicach x60 — da sie, tylko nie licz na szybkie wyjscie. Aktualne kody i regulamin bonusu mozna podejrzec na mostbet app polska jak ktos chce sie wgryzc. Najmniejsza wplata zaczyna sie od 20 zl, rejestracja zajela mi doslownie minute, dokumenty zatwierdzili po niecalej dobie.
Kase wyciagam zwykle przez Neteller i jest w miare ekspresowo. Karta szlo wolniej, ze dwa dni. BTC obsluguja, osobiscie nie sprawdzalem. Co mi sie nie spodobalo to weryfikacja przy pierwszej wyplacie — logiczne, tylko po co to na ostatnia chwile.
Czat z konsultantem odpowiada po polsku, czasem w nocy przelacza sie na angielski. Odpisuja w kilka minut, bez sciemy. Dzialaja na licencji Curacao, nie jest to nic pod polskim nadzorem — to trzeba wiedziec zawczasu.
Plik apk pobiera sie bezposrednio ze strony, bo w Google Play tego nie znajdziesz. Wymaga zgody na nieznane zrodla — brzmi strasznie, ale to normalka w tej branzy. Na iPhonie kolega sciagal przez profil. Notyfikacje troche spamuja, ale to sie wylacza w ustawieniach.
Ben hier nu een maand of vier bezig en dacht ik gooi mijn ervaring er ook maar even in, want de verhalen die je online vindt over lalabet casino review lezen als reclamefolders. Een vriend tipte me en verwachtte er niet zo veel van.
De slotcollectie is gewoon dik in orde — ik gok ergens tussen de 3000 en 4000 titels, precies geteld heb ik het niet. Er staat veel Pragmatic tussen met Sweet Bonanza en Gates of Olympus, en verder speel ik meestal Play’n GO — Book of Dead is en blijft mijn ding. Ook NetEnt en Yggdrasil zitten in de lijst, dus er valt genoeg te proberen.
Live gaat via Evolution en dat scheelt echt — de stream is stabiel, echte croupiers die ook gewoon Nederlands verstaan af en toe, Crazy Time zit er uiteraard ook bij. Ik verlies daar meer dan me lief is. Voor de huidige aanbiedingen kun je terecht bij lalabet casino review voordat je stort, die veranderen namelijk regelmatig.
De welkomstbonus was bij mij 100% tot 500 euro plus 200 free spins, de omzeteis stond op 35x — standaard dus, niks bijzonders. Minimale storting is tien euro, en het aanmelden zelf kostte me hooguit drie minuten. De verificatie ging sneller dan verwacht: paspoort geupload en binnen een dag goedgekeurd. Elders heb ik dagen zitten wachten.
Mijn uitbetalingen gaan via Neteller en binnen een dag heb ik het binnen. Kaartbetalingen kunnen ook gewoon, alleen duurt terugstorten op de kaart langer, drie dagen ofzo. Er is ook een crypto-optie — Bitcoin ging bij mij het rapst. Het irritante puntje: de helpdesk reageerde een avond pas na een half uur, en het eerste antwoord kwam in het Engels binnen. Het kwam wel goed, maar goed.
Er is geen aparte app, alles loopt in de browser en dat laadt snel genoeg. Voor Nederlandse spelers is de licentiekwestie natuurlijk het gesprek — het is een Curacao-licentie, dus geen Nederlandse toezichthouder, iedereen moet zelf bepalen wat hij daarmee doet. Bij mij zijn alle uitbetalingen binnengekomen, maar dat is een ervaring, van mij.
Speel hier inmiddels een maandje of vijf en wilde toch even mijn kant van het verhaal kwijt, want de meningen die je online vindt over lalabet casino review klinken alsof ze door de marketingafdeling zijn geschreven. Ik ben er ingerold via een maat van me en ging er nogal sceptisch in.
Qua slots zit het echt wel goed — ik gok ergens tussen de 3000 en 4000 titels, al tel ik ze niet natuurlijk. Er staat veel Pragmatic tussen met Sweet Bonanza en Gates of Olympus, en daarnaast draai ik zelf vooral Play’n GO — Book of Dead blijft toch mijn vaste prik. NetEnt en Big Time Gaming staan er ook op, dus qua variatie kom je niks tekort.
Voor live tafels leunen ze op Evolution en dat scheelt echt — geen gehaper bij mij, de dealers zijn gezellig genoeg, Crazy Time zit er uiteraard ook bij. Daar ben ik netto zwaar op verlies hoor. Voor de huidige aanbiedingen kun je terecht bij lalabet promo code voor je een account maakt, want die dingen wijzigen best vaak.
De welkomstbonus was bij mij 100% tot 500 euro plus 200 free spins, met een wagering van 35x — niet geweldig, niet dramatisch. Tien euro is het minimum om te beginnen, het account aanmaken duurde niks. Wat me meeviel was hoe snel de KYC ging: scan erin en de volgende ochtend was het rond. Elders heb ik dagen zitten wachten.
Mijn uitbetalingen gaan via Neteller en binnen een dag heb ik het binnen. Met Mastercard lukt het ook prima, alleen duurt terugstorten op de kaart langer, drie dagen ofzo. Crypto kan ook, ik heb een keer met Bitcoin getest en dat was de snelste van allemaal. Het irritante puntje: de helpdesk reageerde een avond pas na een half uur, en dan krijg je eerst een Engelstalig standaardbericht. Ze losten het op, maar het duurde.
Mobiel gaat via de browser, geen app nodig en dat is bij mij op iPhone prima. Punt van aandacht voor ons in Nederland blijft de licentie — ze draaien op Curacao, geen KSA-vergunning, iedereen moet zelf bepalen wat hij daarmee doet. Bij mij zijn alle uitbetalingen binnengekomen, meer kan ik er niet over zeggen.