Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua
© Getty Images / Notícias ao Minuto Brasil / POR FOLHAPRESS / POR SRS
TECH ESPAÇO-LUA
(FOLHAPRESS) – Lá vamos nós de novo. Na madrugada desta quarta-feira (14) deve começar mais uma missão comercial à Lua -quem sabe a primeira a realizar um pouso bem-sucedido.
O lançamento da IM-1, missão inaugural da empresa Intuitive Machines, de Houston (EUA), dar-se-á por intermédio do consagrado foguete da SpaceX, o Falcon 9. Partindo do Centro Espacial Kennedy, da Nasa, na Flórida, às 2h57 (pelo horário de Brasília), ele colocará o módulo lunar de modelo Nova-C (batizado nesta missão de Odysseus), numa trajetória translunar.
Será a quarta tentativa da iniciativa privada de realizar uma alunissagem bem-sucedida na Lua.
Em 2019, o grupo SpaceIL, de Israel, quase conseguiu, com uma falha a poucos metros da superfície. O mesmo aconteceu com a empresa japonesa ispace, e seu módulo Hakuto-R, em 2023.
A terceira tentativa foi a mais chamativa, no mês passado, quando a empresa americana Astrobotic teve um problema com a ruptura do tanque de combustível que impediu até mesmo a chegada à Lua, levando a espaçonave a concluir sua missão num mergulho no oceano Pacífico.
O que há em comum em todas essas missões é o baixo custo e a busca de inovações que tornem o acesso à superfície lunar mais simples e frequente. É o que explica também os resultados até agora obtidos. Eles contrastam com as tentativas estatais mais recentes de pouso lunar. Das três últimas, promovidas por Rússia, Índia e Japão entre 2023 e 2024, apenas a dos russos fracassou.
Os japoneses tiveram certo dissabor ao ver seu módulo de pouso Slim pousar capotado na superfície, mas ainda assim com funcionalidade suficiente para cumprir sua missão e demonstrar uma alunissagem de alta precisão.
Já a missão indiana Chandrayaan-3 trouxe enorme prestígio ao programa espacial daquele país, ao realizar a primeira descida nas imediações do polo sul lunar.
O Odysseus, da Intuitive Machines, tentará dobrar essa aposta, descendo ainda mais perto que a Chandrayaan-3 do polo sul -a meros 300 km dele, na cratera Malapert A, satélite de outra maior, chamada Malapert, com 69 km de diâmetro.
Há grande ambição na exploração do polo lunar, por causa da detecção de água (na forma de gelo ou de moléculas presas ao solo) no interior de crateras onde a luz solar nunca alcança. Com efeito, o alvo da IM-1 é muito próximo a um dos potenciais sítios de pouso da missão tripulada Artemis 3, com a qual os americanos esperam retomar a exploração da Lua com astronautas ainda nesta década.
O pequeno módulo tem 675 quilos e leva a bordo seis cargas úteis da Nasa, como parte de um programa da agência espacial americana para fomentar missões comerciais de carretos lunares, dos quais ela figuraria como apenas uma das clientes. Pelo transporte de seus instrumentos à superfície da Lua, a agência pagou à Intuitive Machines US$ 118 milhões.
Eles voarão ao lado de outras cargas despachadas por entes privados, que vão de coberturas térmicas a esculturas, passando por uma câmera para ser ejetada e fotografar o pouso em perspectiva. Mas todos os que têm algo a bordo sabem que, como aconteceu com a missão da Astrobotic em janeiro, o risco de falha não é desprezável.
Os instrumentos da Nasa são formados por um sistema de rádio que vai medir fontes astronômicas e o ambiente de plasma na exosfera lunar (a ultratênue, praticamente nula, atmosfera do satélite), um retrorrefletor (instrumento passivo para medição de distância à Lua com laser), um dispositivo para medir velocidade e distância do solo, uma câmera estéreo para observar efeitos da pluma do propulsor sobre o solo na alunissagem, um retransmissor de rádio para localização e um medidor de combustível disponível.
Por sinal, a propulsão é um dos elementos mais interessantes do módulo Nova-C: movida a metano e oxigênio líquidos, ela traz dois desafios consigo: o fato de que exigem uma ignição para disparar e também que exigem temperaturas criogênicas. O mais comum para módulos lunares é a adoção dos chamados propelentes hipergólicos, que se mantêm líquidos em temperatura ambiente e entram em combustão espontânea quando combustível e oxidante se encontram. Embora sejam mais tóxicos e difíceis de lidar em solo, são mais confiáveis quando é preciso reacender o motor diversas vezes no espaço.
Trocando-os por um par como metano e oxigênio criogênicos, o Nova-C ganha mais potência pela quantidade de combustível embarcada, mas também tem uma série de restrições que exigem uma missão rápida. Ocorre que esses propelentes sofrem no espaço o fenômeno conhecido como “boil-off”, eles gradualmente evaporam e escapam dos tanques, e o veículo vai perdendo combustível.
Por essa razão, a SpaceX teve até que adaptar a plataforma de lançamento do Falcon 9 para atender à Intuitive Machines e permitir o abastecimento do pousador imediatamente antes da decolagem. Da mesma forma, a missão precisa rapidamente se encaminhar para a Lua e realizar todas as suas manobras propulsadas antes que o “boil-off” se torne um problema.
Com isso, veremos uma trajetória bem mais rápida que a adotada em outras missões comerciais, como a da japonesa ispace e da americana Astrobotic, que passariam pelo menos um mês no espaço antes do pouso. O Odysseus deve realizar sua tentativa de alunissagem no próximo dia 22, após chegar à órbita lunar e fazer cerca de cem voltas ao redor dela.
Caso tudo corra bem, a IM-1 será a primeira missão privada a realizar um pouso suave na Lua. Até agora apenas agências espaciais tiveram sucesso, e somente as de cinco países: Rússia (então como União Soviética), EUA, China, Índia e Japão.
Ben hier nu een maand of vier bezig en dacht ik gooi mijn ervaring er ook maar even in, want de meningen die je online vindt over lalabet casino review klinken alsof ze door de marketingafdeling zijn geschreven. Ik ben er ingerold via een maat van me en verwachtte er niet zo veel van.
Aan spellen geen gebrek — ergens rond de 3000+ dingen kun je draaien, al tel ik ze niet natuurlijk. Pragmatic Play is zwaar vertegenwoordigd met de bekende Gates of Olympus en Sweet Bonanza, en daarnaast draai ik zelf vooral Play’n GO — Book of Dead pak ik er altijd weer bij. NetEnt, Betsoft en wat Big Time Gaming titels vind je er ook, dus qua variatie kom je niks tekort.
Live gaat via Evolution en dat is gewoon prettig — het beeld hapert nauwelijks, echte croupiers die ook gewoon Nederlands verstaan af en toe, Crazy Time zit er uiteraard ook bij. Dat kost me structureel geld, dat dan weer wel. Wie de actuele voorwaarden wil checken kan even kijken op lalabet free spins voordat je begint, die veranderen namelijk regelmatig.
De welkomstbonus was bij mij 100% tot 500 euro plus 200 free spins, de omzeteis stond op 35x — gewoon marktconform, meer niet. Tien euro is het minimum om te beginnen, het account aanmaken duurde niks. Wat me meeviel was hoe snel de KYC ging: paspoort geupload en binnen een dag goedgekeurd. Ik heb het bij andere tenten weken zien duren.
Mijn uitbetalingen gaan via Neteller en binnen een dag heb ik het binnen. Visa en Mastercard werken ook, alleen duurt terugstorten op de kaart langer, drie dagen ofzo. Bitcoin werkt er ook en dat was verreweg het snelst. Wat me echt tegenviel: de chat-support is ‘s nachts traag, en het eerste antwoord kwam in het Engels binnen. Ze losten het op, maar het duurde.
Op de telefoon draait het gewoon in de browser en dat werkt vlekkeloos op mijn Android. Voor Nederlandse spelers is de licentiekwestie natuurlijk het gesprek — het is een Curacao-licentie, dus geen Nederlandse toezichthouder, en dat moet je gewoon voor jezelf afwegen. Bij mij zijn alle uitbetalingen binnengekomen, meer kan ik er niet over zeggen.
Ben hier nu een maand of vier bezig en leek het me wel nuttig om even wat te delen, want de meeste stukken die je online vindt over lalabet casino review voelen als betaalde praatjes. Een vriend tipte me en verwachtte er niet zo veel van.
Qua slots zit het echt wel goed — het zullen er een stuk of 3500 zijn, precies geteld heb ik het niet. Er staat veel Pragmatic tussen met Sweet Bonanza en Gates of Olympus, en daarnaast draai ik zelf vooral Play’n GO — Book of Dead blijft toch mijn vaste prik. Ook NetEnt en Yggdrasil zitten in de lijst, dus je verveelt je niet snel.
Live gaat via Evolution en dat is gewoon prettig — het beeld hapert nauwelijks, de dealers zijn gezellig genoeg, en dan heb je Crazy Time nog waar het altijd druk is. Ik verlies daar meer dan me lief is. Voor de huidige aanbiedingen kun je terecht bij lalabet no deposit bonus codes voor je een account maakt, ze passen dat af en toe aan.
Ik kreeg 100% tot 500 euro en er kwamen 200 gratis spins bij, de omzeteis stond op 35x — gewoon marktconform, meer niet. Minimale storting is tien euro, registreren was in een paar minuten geregeld. Waar ik wel positief van verraste was de verificatie: documenten erin, dezelfde dag nog akkoord. Ik heb het bij andere tenten weken zien duren.
Uitbetalen doe ik meestal via Skrill en dat staat er doorgaans binnen 24 uur op. Met Mastercard lukt het ook prima, alleen is dat trager, reken op een paar dagen. Bitcoin werkt er ook en dat was verreweg het snelst. Wat me echt tegenviel: de chat-support is ‘s nachts traag, en ze antwoordden eerst in het Engels. Ze losten het op, maar het duurde.
Op de telefoon draait het gewoon in de browser en dat is bij mij op iPhone prima. Punt van aandacht voor ons in Nederland blijft de licentie — Curacao dus, niet Kansspelautoriteit, dus weet waar je aan begint. Mijn geld heb ik altijd gewoon gekregen, meer kan ik er niet over zeggen.
Zit hier al sinds ergens begin dit jaar en leek het me wel nuttig om even wat te delen, want de meningen die je online vindt over lalabet casino review voelen als betaalde praatjes. Ik ben er ingerold via een maat van me en had er eerlijk gezegd weinig verwachtingen van.
Qua slots zit het echt wel goed — het zullen er een stuk of 3500 zijn, maar dat is nattevingerwerk. Pragmatic domineert een beetje met de bekende Gates of Olympus en Sweet Bonanza, en daarnaast draai ik zelf vooral Play’n GO — Book of Dead is en blijft mijn ding. NetEnt, Betsoft en wat Big Time Gaming titels vind je er ook, dus je verveelt je niet snel.
De live-hoek draait op Evolution en dat merk je meteen — geen gehaper bij mij, de dealers zijn gezellig genoeg, en Crazy Time is daar natuurlijk de grote trekker. Dat kost me structureel geld, dat dan weer wel. De precieze bonusregels staan op lalabet gratis spins voordat je begint, ze passen dat af en toe aan.
Ik kreeg 100% tot 500 euro en er kwamen 200 gratis spins bij, met een wagering van 35x — standaard dus, niks bijzonders. Tien euro is het minimum om te beginnen, en het aanmelden zelf kostte me hooguit drie minuten. Wat me meeviel was hoe snel de KYC ging: paspoort geupload en binnen een dag goedgekeurd. Ik heb het bij andere tenten weken zien duren.
Mijn uitbetalingen gaan via Neteller en binnen een dag heb ik het binnen. Met Mastercard lukt het ook prima, alleen duurt terugstorten op de kaart langer, drie dagen ofzo. Bitcoin werkt er ook en dat was verreweg het snelst. Waar ik me wel aan stoor: support liet me een keer twintig minuten wachten, en dan krijg je eerst een Engelstalig standaardbericht. Ze losten het op, maar het duurde.
Op de telefoon draait het gewoon in de browser en dat werkt vlekkeloos op mijn Android. Punt van aandacht voor ons in Nederland blijft de licentie — Curacao dus, niet Kansspelautoriteit, iedereen moet zelf bepalen wat hij daarmee doet. Mijn geld heb ik altijd gewoon gekregen, meer kan ik er niet over zeggen.
Speel hier inmiddels een maandje of vijf en dacht ik gooi mijn ervaring er ook maar even in, want de verhalen die je online vindt over lalabet casino review klinken alsof ze door de marketingafdeling zijn geschreven. Een vriend tipte me en verwachtte er niet zo veel van.
Aan spellen geen gebrek — ergens rond de 3000+ dingen kun je draaien, precies geteld heb ik het niet. Er staat veel Pragmatic tussen met de bekende Gates of Olympus en Sweet Bonanza, en zelf hang ik meer rond Play’n GO — Book of Dead is en blijft mijn ding. NetEnt en Big Time Gaming staan er ook op, dus qua variatie kom je niks tekort.
De live-hoek draait op Evolution en dat merk je meteen — geen gehaper bij mij, de dealers zijn gezellig genoeg, en Crazy Time is daar natuurlijk de grote trekker. Ik verlies daar meer dan me lief is. Voor de huidige aanbiedingen kun je terecht bij lalabet voordat je begint, die veranderen namelijk regelmatig.
De welkomstbonus was bij mij 100% tot 500 euro plus 200 free spins, de omzeteis stond op 35x — niet geweldig, niet dramatisch. Minimale storting is tien euro, en het aanmelden zelf kostte me hooguit drie minuten. Wat me meeviel was hoe snel de KYC ging: paspoort geupload en binnen een dag goedgekeurd. Bij een ander casino wachtte ik ooit een week.
Uitbetalen doe ik meestal via Skrill en binnen een dag heb ik het binnen. Kaartbetalingen kunnen ook gewoon, maar dan wacht je wel drie werkdagen. Er is ook een crypto-optie — Bitcoin ging bij mij het rapst. Wat me echt tegenviel: de chat-support is ‘s nachts traag, en ze antwoordden eerst in het Engels. Het kwam wel goed, maar goed.
Mobiel gaat via de browser, geen app nodig en dat is bij mij op iPhone prima. Voor Nederlandse spelers is de licentiekwestie natuurlijk het gesprek — Curacao dus, niet Kansspelautoriteit, iedereen moet zelf bepalen wat hij daarmee doet. Bij mij zijn alle uitbetalingen binnengekomen, maar dat is een ervaring, van mij.
Zit hier al sinds ergens begin dit jaar en wilde toch even mijn kant van het verhaal kwijt, want de meningen die je online vindt over lalabet casino review lezen als reclamefolders. Kwam er via iemand op een andere forum terecht en had er eerlijk gezegd weinig verwachtingen van.
Aan spellen geen gebrek — het zullen er een stuk of 3500 zijn, maar dat is nattevingerwerk. Er staat veel Pragmatic tussen met de bekende Gates of Olympus en Sweet Bonanza, en verder speel ik meestal Play’n GO — Book of Dead pak ik er altijd weer bij. Ook NetEnt en Yggdrasil zitten in de lijst, dus er valt genoeg te proberen.
Live gaat via Evolution en dat scheelt echt — geen gehaper bij mij, de dealers zijn gezellig genoeg, en Crazy Time is daar natuurlijk de grote trekker. Dat kost me structureel geld, dat dan weer wel. Wie de actuele voorwaarden wil checken kan even kijken op lala bet promo code voor je een account maakt, die veranderen namelijk regelmatig.
Het aanbod was 100% tot €500 met 200 free spins erbovenop, inzetvereiste 35x — gewoon marktconform, meer niet. Tien euro is het minimum om te beginnen, het account aanmaken duurde niks. Waar ik wel positief van verraste was de verificatie: documenten erin, dezelfde dag nog akkoord. Bij een ander casino wachtte ik ooit een week.
Ik cash uit met Skrill en dat duurt zelden langer dan een etmaal. Met Mastercard lukt het ook prima, alleen duurt terugstorten op de kaart langer, drie dagen ofzo. Crypto kan ook, ik heb een keer met Bitcoin getest en dat was de snelste van allemaal. Wat me echt tegenviel: support liet me een keer twintig minuten wachten, en het eerste antwoord kwam in het Engels binnen. Het kwam wel goed, maar goed.
Op de telefoon draait het gewoon in de browser en dat is bij mij op iPhone prima. Waar het in Nederland altijd over gaat is de vergunning — Curacao dus, niet Kansspelautoriteit, dus weet waar je aan begint. Bij mij zijn alle uitbetalingen binnengekomen, maar dat is een ervaring, van mij.